Door Tresoar
Eppie Dam is 19 juni 2026 overleden. De veelzijdige Friese dichter, schrijver en vertaler is 73 jaar geworden.
In 2017 kreeg Eppie Dam de Gysbert Japicxpriis voor zijn bundel Fallend ljocht. Daarin staat de sectie ‘Net út eangst foar de dea’ met vertalingen van verzen van Czesłosz Miłosz. Het gaat over afbreuk en verlies, van het leven en van het geloof. Uit het eerste gedicht: ‘It is griis en it sit yn ‘e holle. / It is in riedsel, safolle is bekend, / en it komt foar bij mar fyftjinhûndert minsken.’ Het verwijst naar de ziekte van Huntington, een hersenziekte, die de schrijver had.
De adviescommissie van de Gysbert Japicxpriis schreef over de urgentie die uit de gedichten spreekt. ‘Dam kombinearret in persoanlike toan mei in grut foarmbewustwêzen en in breed palet fan metrum, rym en lûding, wêrtroch’t de poëzij ûntroert mar nea klagerich wurdt. Dam kiest bysûndere ûnderwerpen as tsjerken en teologyske fragen, dy’t hy behannelet yn in kombinaasje fan yntertekstualiteit en in persoanlike en Fryske ynstek, wêrtroch’t de poëzij universeel wurdt.’
Op de omslag van de prijswinnende bundel staat een walnoot. Dam zei daarover in een interview uit 2017: ‘De walnút stiet foar my foar dingen dy’t twaliddich en ferskuorrend binne – sjoch Miłosz – en likegoed in ienheid foarmje. Ik woe earst in plaatsje fan it brein foar op Fallend ljocht ha, út in medysk hânboek en dan in bytsje stilearre. Mar de walnút makket it algemiener en tagelyk draachliker. Myn libbenspartner Lienke Boot hat de pintekening makke, myn dochter Ankemarije die de foarmjouwing fan it omslach. Doe’t Fallend ljocht útkaam, sieten Lienke en ik tegearre ûnder in mânske walnút yn Drempt, fakânsje hâldend yn in hûske dat oait in bargestâl west hie. It wie yn deselde wike dat flecht MH17 ferûngelokke, nei’t letter bliken die: delhelle waard, de trageedzje dy’t al ús partikuliere problemen relativearre. De oare deis ha wy dêrwei Fallend ljocht oer de post nei freonen en famylje stjoerd. Hoe navrant wie de titel doe.’
Productieve schrijver
Eppie (Ebele) Dam werd geboren in 1953 in Kollumerpomp. Hij werkte als onderwijzer, onder andere op Urk en in Balk. Als schrijver was hij heel productief. Hij maakte gedichten, verhalen, kinderboeken, columns, recensies, vertalingen en liturgische teksten.
Hij debuteerde in 1978 met een dichtbundel en een verhalenbundel. Ruim twintig dichtbundels volgden, in het Fries en Nederlands. Hij dichtte ook in het Pompsters, de taal van zijn geboortedorp. Meer verhalenbundels volgden ook. Zo was zijn novelle De tomaat in 1989 het eerste boek dat speciaal voor de Fryske boekewike werd gemaakt.
Een paar jaar eerder verscheen zijn eerste Friese kinderboek: Spinaazje mei spikers en oare ferhalen. Zo’n vijftien kinderboeken volgden, om een paar te noemen: Achlum Nobusco en de meunsternimmers (Aksjeboek), Dingeman krijt wjukken (bekroond met de Simke Kloostermanpriis 2001) en Wouter en de 24-trui.
Leest u verder via: https://tresoar.nl/nieuws/EppieDam-ferstoarn?