Laatst werd ik thuis in de galerie zomaar geïnterviewd door twee middelbare scholieren. Nou ja, zomaar, het gebeurt een enkele keer wel meer, meestal gaat het dan om een opdracht voor het vak tekenen. Maar deze keer had de opdracht te maken met het vak godsdienst. De leerlingen moesten een filmpje maken van mensen die antwoord gaven op de vraag ‘Wat is geluk voor u?’. En ach, de deur van de galerie stond open en wie weet wilde die meneer van de galerie wel meewerken aan de opdracht.
Ik had al ja gezegd, voor ik wist wat de opdracht precies was. Oei, ja, wat is geluk eigenlijk voor mij? Terwijl het ene meisje ons filmde met de telefoon, gaf ik antwoord aan het meisje dat tegenover mij aan de tafel was gaan zitten. Nadat ik, al zoekend naar hoe ik mijn antwoord zou formuleren, vertelde dat ik met mijn vrouw en hondje wel aardig mijn geluk heb gevonden in Koudum, keek het meisje aan de tafel eens rond en vroeg toen: ‘Wordt u ook gelukkig van kunst?’
Wauw, dat was nog eens een goede vraag. Ja, daar word ik heel gelukkig van. Dat had ik een week eerder zelfs letterlijk gezegd in mijn praatje bij de opening van de EXPOSITIE 2026 in onze galerie. Dus ik wilde even lekker uitweiden over mijn gelukkig worden van de kunst in de galerie. Maar dat was nu ook weer niet de bedoeling, ik geloof dat het filmpje vooral ook kort moest zijn.
Inderdaad had ik de bezoekers bij de opening van de expositie verteld dat we begonnen zijn aan het tiende expositieseizoen van Galerie Lytse Skientme. En dat wat er nu hangt en staat, me voor het tiende jaar weer erg gelukkig maakt. Bijvoorbeeld het werk van de enige kunstenaar die vanaf het begin elk jaar op onze exposities te zien is geweest. Nou ja, zijn werk dan, de kunstenaar zelf was er niet, omdat hij in Zeeuws-Vlaanderen woont, tegen de Belgische grens aan, en al aardig op leeftijd is.
Het is Jean Kamps, van wie we elk jaar een aantal bronzen beeldjes hebben. Mijn vrouw en ik zijn grote fans van zijn beelden die een onweerstaanbare combinatie zijn van eenvoud en subtiele humor. De beelden zijn bescheiden van formaat en maken herkenbare menselijke situaties tastbaar. Of het nu gaat om ‘Zittende mannen’, omgekeerd op een stoel, of een groepje figuren, elk werk heeft zijn eigen, fantasierijke verhaal.
De Koudumer kunstenaar Jentsje Fekkes is ook geen onbekende in onze galerie. In ons tweede expositiejaar hadden we een expositie van alleen Koudumer kunstenaars, onder wie Jentsje Fekkes. Die schilderde toen al 35 jaar realistische schilderijen van het Friese landschap. Toen Jentsje Fekkes de eerste keer bij ons exposeerde, was hij net begonnen met zijn zoektocht naar een nieuwe manier van schilderen.
Hij wilde niet alleen maar het landschap schilderen – en specifiek het landschap van de Friese Súdwesthoeke – maar het ging hem steeds meer om de ‘ziel van het landschap’. Zo zocht hij de grens op tussen realisme en abstractie, en gaandeweg ontstond een heel eigen en steeds herkenbaarder stijl, die niet alleen beïnvloed is door het landschap, maar ook door andere motieven. En zo hingen er later op verschillende exposities bij ons in Koudum meer abstract schilderijen van deze kunstenaar.
In de schilderijen die momenteel van Jentsje Fekkes in Galerie Lytse Skientme hangen, zijn verschillende soorten van abstractie te zien. Zo zijn er een paar kleine schilderijen met felle kleuren en strakke vakken. Hoe strak en fel ze ook zijn, ze zijn subtiel en niet alleen door het kleine formaat. Mooi is dat te zien bij de twee schilderijtjes van een landschap met twee zwanen. Het ene schilderij, met de zwanen in de lucht, is getiteld ‘Op syk’. Het andere, met de zwanen in het weiland, heeft als titel ‘Te plak’.
Er hangen ook twee schilderijen die in de verte doen denken aan het oude werk van Jentsje Fekkes, van een Fries landschap met een boerderij of kerktoren. Alleen zijn ze nu duidelijk geabstraheerd. Het schilderij van een kerktoren in een landschap heet ‘Gaast’, het schilderij met een eenzame boerderij in het landschap heeft als titel ‘Wachter fan Fryslân’. Die laatste titel helpt mee om de gelaagde symboliek van het schilderij verder te ontdekken.
Het schilderij geeft de boerderij met zijn opvallende oranjerode dak weer als een eenzame, maar trotse en standvastige gestalte in het weidse landschap, al tijdenlang de elementen trotserend. Het schilderij wordt ook nog eens gedomineerd door de enorme, gestileerde blauwe luchten en de golvende, bijna monumentale witte en lichtblauwe wolkenpartij die over het landschap hangt.
Ja, daar word ik dus gelukkig van.
© Jelle van der Meulen