Categorieën
Columns Geschiedenis Politiek

POLITIEKE COLUMN: STILSTAND EN CONTINUÏTEIT

Door Bert van den Braak op Parlement.com

Aantreden van een nieuw kabinet betekent niet dat alles bij nul begint.

Problemen verdwijnen niet zomaar en voor mogelijke oplossingen geldt dat ze niet zomaar ‘verschijnen’. Beleid maken kost tijd en is een continu proces. In de Nederlandse politiek was, door vorming van coalitiekabinetten, altijd sprake van veel continuïteit. Bij het aantreden van kabinetten liggen er bijvoorbeeld nog voorstellen en daarmee begint geen kabinet op ‘nul’. Wel lijkt zowel door wisselingen van coalities als van personen dat beeld steeds meer verstoord te worden.

Er was een tijd dat die continuïteit er niet altijd was. Waar twee blokken (liberalen en christendemocraten) tegenover elkaar stonden, was juist wel sprake van duidelijker breuken. Bij wisseling van kabinetten was van belang of de zittende meerderheid wel of niet door kon. Tot 1917 vervielen als de Tweede Kamer werd ontbonden bovendien alle aanhangige voorstellen en werkzaamheden. De noodgedwongen afgebroken behandeling kon overigens wel weer worden herstart door vervallen wetsvoorstellen opnieuw in te dienen.

Abraham Kuyper (1837-1920).

Bij politieke wisselingen was dat laatste geen vanzelfsprekendheid. Toen het kabinet-Kuyper in 1905 bijvoorbeeld niet door kon, gingen veel van zijn wetgevingsplannen van tafel. Alleen een Wet op het arbeidscontract (in 1904 ingediend) kwam vrij snel tot stand. Het was overigens het enige belangrijke wetgevende resultaat van het kabinet-De Meester; een kabinet dat geen lang leven was beschoren. Tijdens het Interbellum was de continuïteit veel groter, al waren er twee perioden (1926-1929 en 1933-1937) waarin samenwerkende partijen besloten controversiële onderwerpen te laten rusten.

Verkiezingsaffiche met Willem Drees als PvdA-lijsttrekker.

Na 1945 konden kabinetten veel meer voortbouwen op wat er al lag. Dat was zeker het geval tijdens de kabinetten-Drees, die steunden op zeer ruime Kamermeerderheden.

Leest u verder via: https://www.parlement.com/column/202606/stilstand-en-continuiteit