Door Bert van den Braak op Parlement.com
De wisseling Brekelmans Yesilgöz zou wel eens van betekenis kunnen zijn.
Het aantreden van het kabinet-Jetten zorgde voor een opmerkelijke wisseling. De – ook door een deel van de oppositie – gewaardeerde minister Ruben Brekelmans ‘verruilde’ van functie met fractievoorzitter en politiek voorvrouw Dilan Yesilgöz. Nu is het op zichzelf niet zo opmerkelijk dat een bekwaam geachte minister fractievoorzitter wordt, denk aan Melkert, Brinkman en bij de VVD Dijkstal. Vraag is echter welke betekenis aan die wisseling moet worden toegekend.
De VVD had lange tijd dualisme als politiek uitgangspunt, met een strikte scheiding tussen fractie en kabinet. Bij die dualistische houding konden evenwel al lang vraagtekens worden gezet, want zelfs tijdens de kabinetten-Marijnen en -De Jong schoof de fractievoorzitter geregeld aan bij overleg met collega-fractievoorzitters als er een (kabinets)crisis dreigde. En tijdens het eerste kabinet-Van Agt was niet fractievoorzitter Koos Rietkerk, maar vicepremier Hans Wiegel de politiek leider. In 1980 bepaalde hij – en niet de fractie – dat de VVD niet minister van Financiën Frans Andriessen zou volgen in diens aftreden.
Aanwezigheid van de VVD in het kabinet leidde soms tot enige rivaliteit tussen fractievoorzitter en vooraanstaande minister. Daarvan was zeker sprake tijdens het eerste kabinet-Drees, toen fractievoorzitter P.J. Oud botste met VVD-minister van Buitenlandse Zaken (en voormalig partijvoorzitter) Dirk Stikker. Het veroorzaakte in 1951 zelfs een kabinetscrisis. Stikker wist zich echter te handhaven als minister. Hij dwong van Oud af dat het kabinet-Drees kon terugkeren, zij het in enigszins gewijzigde samenstelling.
Leest u verder via: https://www.parlement.com/column/202602/liberale-leiderschapswisseling