Door LTO Nederland
In januari informeerde LTO over de gevonden antistoffen tegen het hoogpathogene vogelgriep-virus (HPAI) bij een koe op een melkveebedrijf in Friesland: https://www.lto.nl/antistoffen-tegen-vogelgriepvirus-in-nederlandse-melkkoe/ Inmiddels zijn alle resultaten van het vervolgonderzoek bekend. Bij 47% van de melkgevende koeien en bij 63% van het jongvee zijn antistoffen gevonden tegen het HPAI-virus. Bij de houder, het gezin en de dierenarts werd geen HPAI aangetoond. Uit onderzoek blijkt dat er geen HPAI-antistoffen zijn aangetoond bij andere melkveebedrijven in Nederland. Volgens experts lijkt daarmee de casus in Friesland een incident te zijn geweest.
Advies van experts
Op advies van het Responsteam-Zoönosen (RT-Z) is er virusonderzoek uitgevoerd op tankmelk-monsters op het melkveebedrijf, dat tevens voor langere tijd is gemonitord om inzicht te krijgen in het uitbraak-verloop.
Ook is retrospectief bloedonderzoek uitgevoerd op bloedmonsters van melkkoeien bij andere bedrijven in Nederland. Die resultaten geven eveneens aan dat er geen antistoffen zijn aangetoond.
Naast het feit dat de situatie op het melkveebedrijf in Friesland een incident lijkt, concluderen de onderzoekers dat, ondanks de wijdverspreide aanwezigheid van het vogelgriepvirus in het veld bij wilde vogels, de kans op besmetting van runderen met het vogelgriepvirus zeer klein is.
Duiding resultaten
Hoewel herkauwers eerder niet als vatbaar werden beschouwd, wordt sinds 2024 in de Verenigde Staten het virus gevonden in melkvee. Experimenteel onderzoek liet zien dat ook Europese stammen van het virus in staat zijn om runderen te infecteren. Het vinden van HPAI-antistoffen op het melkveebedrijf in Friesland, als eerste en tot nu toe enige bedrijf in Europa, past daarmee binnen het zich ontwikkelende beeld dat melkkoeien, net als andere zoogdieren, geïnfecteerd kunnen worden met het HPAI-virus.
Informatie melkveehouders
Melkveehouders worden geadviseerd contact op te nemen met hun dierenarts en passende hygiënemaatregelen te nemen als meerdere melkkoeien een combinatie van de volgende ziekteverschijnselen vertonen: plotselinge daling in de melkproductie, dikke verkleurde melk, koorts en/of verlies van eetlust.
Informatie voor melkveehouders is te vinden op de website van de Rijksoverheid. Daarnaast geldt een meldplicht voor positieve laboratoriumuitslagen van HPAI bij zoogdieren, waaronder melkkoeien en is er een draaiboek voor HPAI bij melkkoeien waarin staat beschreven welke maatregelen er kunnen worden genomen als vogelgriep bij melkkoeien wordt gevonden.
Volksgezondheidsrisico laag
Het risico voor de volksgezondheid van HPAI wordt door het RIVM op basis van de nu bekende gegevens voor de algemene bevolking ingeschat op zeer laag en voor mensen die voor hun (vrijwilligers)werk met (mogelijk) besmette dieren in aanraking komen als gemiddeld. Zoals eerder aangegeven blijkt uit de risicobeoordeling van het Bureau Risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) van de NVWA dat pasteuriseren tot nu toe het enige effectieve proces is om verspreiding van vogelgriepvirus via melk en zuivelproducten te voorkomen. Door middel van pasteurisatie kan melk afkomstig van bedrijven met HPAI-besmet melkvee veilig worden gemaakt voor humane consumptie.
Tot slot
De situatie op het melkveebedrijf in Friesland benadrukt het belang dat melkveehouders en dierenartsen alert moeten blijven. Op de websites van Rijksoverheid, WBVR, Royal GD en RIVM is meer informatie beschikbaar over de vogelgriep.
Verder attenderen we vanuit LTO iedereen op de risico’s en het gevaar van insleep en/of verspreiding van dierziekten, of dat door slechte hygiëne op bedrijven is of via transport en meenemen van vleeswaren. Wees alert en neem geen risico’s, voor zowel verspreiding van vogelgriep als ook de insleep van dierziekten als onder andere LSD, Blauwtong, AVP en MKZ.