LTO publiceert met regelmaat artikelen in het vakblad De Hippische Ondernemer. 3 maanden na publicatie in het offline magazine is het artikel ook op de sectorpagina Paarden te lezen.
Hieronder treft u het artikel van De Hippische ondernemer, nummer 2, jaargang 2026
De Wet open overheid (WOO) verplicht de overheid om bepaalde gegevens openbaar te maken, zodat deze voor iedereen toegankelijk zijn. Het doel is een transparante en toegankelijke overheid, waarin burgers goed geïnformeerd zijn en de overheid kunnen controleren. Voor agrarische bedrijven kan de impact aanzienlijk zijn, omdat ook bedrijfsgevoelige informatie onder omstandigheden openbaar kan worden gemaakt. Dit raakt niet alleen veehouders en akkerbouwers, maar ook hippische ondernemers. LTO legt uit wat dit voor uw bedrijf kan betekenen en welke stappen u kunt zetten.
De Wet open overheid is op 1 mei 2022 in werking getreden en vervangt de voormalige Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Iedereen kan een Woo-verzoek indienen om overheidsinformatie op te vragen. Begin 2026 heeft de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) naar aanleiding van twee Woo-verzoeken besloten om een groot aantal gegevens openbaar te maken. Dit betreft het besluit met kenmerk Woo/2024/073 en het besluit met kenmerk Woo/2024/040.
Woo/2024/073 en Woo/2024/040
De Woo maakt het mogelijk om privacygevoelige informatie van bedrijven op te vragen. Dit raakt hippische ondernemingen, omdat veel gegevens openbaar kunnen worden gemaakt. Het besluit met kenmerk Woo/2024/073 betreft de gegevens uit de gecombineerde opgave van alle agrarische ondernemingen in Nederland tussen 9 december 2022 en 11 maart 2024. Het gaat hierbij onder andere om het Uniek Bedrijfsnummer (UBN), adressen, aantal geregistreerde landbouwhuisdieren, staltype waarin de dieren verblijven en of deze onderneming actief is, gestopt of tijdelijk niet actief is.
Het andere Woo-verzoek met kenmerk Woo/2024/040 betreft informatie uit de Basiskaart Agrarisch Bedrijfssituatie (BAB) over de periode 9 december 2022 tot en met 7 februari 2024. In de BAB staan gegevens zoals huisvesting (per diersoort), RAV-code (Regeling Amoniak en Veehouderij), omschrijving RAV-code, gemiddeld aantal dieren, jaar ingebruikname bedrijf en de X- en Y-coördinaten van de locatie.
Naast deze twee Woo-verzoeken worden er tal van verzoeken die hippische ondernemingen raken ingediend. Deze verzoeken kunnen ook betrekking hebben tot vergunningen, subsidies, paspoortgegevens van paarden en milieueisen.
Tegelijkertijd kent de Woo belangrijke uitzonderingsgronden. Niet alle informatie wordt automatisch openbaar gemaakt. Gegevens kunnen deels geweigerd of (gedeeltelijk) geanonimiseerd worden voordat het openbaar wordt gemaakt. Weigering gebeurt wanneer het openbaar maken van de gevraagde informatie in strijd is met wettelijke belangen die zwaarder wegen dan de publieke belangen van de overheid. Ook als het direct de privacy van de ondernemer schaadt, kunnen de gegevens worden geanonimiseerd.
Waarom raakt dit de paardenhouderij?
Paardenhouderijen staan bij verschillende overheidsinstanties geregistreerd, doordat ze te maken hebben met onder andere vergunningen, subsidies en toezichthouders. Daardoor is veel informatie vastgelegd bij de gemeenten en provincies, maar ook bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Deze gegevens kunnen, voor zover zij binnen de reikwijdte van de Woo vallen, onderwerp worden van een openbaarmakingsverzoek.
Daarnaast zijn paardenhouderijen vaak sterk locatiegebonden en zichtbaar in het buitengebied, waardoor openbaar gemaakte informatie relatief eenvoudig te herleiden kan zijn tot een specifiek bedrijf. In combinatie met de huidige maatschappelijke aandacht voor landbouw, stikstof en dierenwelzijn maakt dit de sector extra gevoelig voor de mogelijke gevolgen van Woo-verzoeken. Transparantie is het uitgangspunt van de wet, maar in de praktijk kan openbaarmaking leiden tot extra juridische, administratieve en maatschappelijke druk.
Risico’s en gevolgen
Het openbaar maken van gegevens kan voor ondernemers verschillende risico’s met zich meebrengen. Zo kan informatie leiden tot reputatieschade of maatschappelijke discussie, bijvoorbeeld over dierenwelzijn, milieueisen of vergunning naleving. Ook bedrijfsgevoelige informatie kan zichtbaar worden voor concurrenten, wat gevolgen kan hebben voor de concurrentiepositie van het bedrijf.
Om deze risico’s te beperken, is het belangrijk om tijdig juridisch advies te raadplegen. Een deskundige kan ondernemers helpen in te schatten welke gegevens openbaar mogen worden gemaakt en welke onder de uitzonderingsgronden van de Woo vallen. Zo kunnen gegevens die vertrouwelijk of bedrijfsgevoelig zijn, worden beschermd tegen ongewenste openbaarmaking.
De Wet open overheid vraagt van hippische ondernemers een bewuste omgang met administratie, communicatie en naleving, met het besef dat deze gegevens onderdeel kunnen worden van het publieke domein.
Wat kunt u doen?
Voor hippische ondernemers is het essentieel om goed op de hoogte te zijn van de gevolgen en hun rechten binnen de Wet open overheid (Woo). Bedrijfsgevoelige informatie kan namelijk openbaar worden als de overheid dit niet tijdig of correct afschermt. Hierbij is het noodzakelijk dat u weet wat u kunt doen en speelt een proactieve houding een grote rol.
Wanneer een Woo-verzoek betrekking heeft op een specifiek hippisch bedrijf, moet de betreffende ondernemer in de gelegenheid worden gesteld om een zienswijze in te dienen voordat tot openbaarmaking wordt overgegaan. Het is daarom van belang om tijdig juridisch advies op te vragen en alert te reageren op kennisgevingen van overheidsinstanties zoals de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Een gestructureerde voorbereiding en administratie vormt de basis van de bescherming tegen de Woo. Geregistreerde gegevens bij overheidsinstanties moeten regelmatig worden gecontroleerd en geactualiseerd. Stallijsten, vergunningen en andere relevante gegevens dienen up-to-date te zijn. Dit maakt dossiers overzichtelijk en zorgt ervoor dat tijdens een Woo-verzoek de kans op fouten zo klein mogelijk wordt.
Proactief reageren op Woo-verzoeken helpt om ongewenste openbaarmaking van gevoelige informatie te voorkomen. Door tijdig zienswijzen in te dienen en vertrouwelijke gegevens goed af te schermen, kunt u als ondernemer controle houden over uw bedrijfsinformatie. Dit verkleint ook de kans op reputatieschade, blootstelling van concurrentiegevoelige informatie of maatschappelijke discussie over dierenwelzijn, milieu of vergunning naleving.
Daarnaast is het nuttig om te leren van praktijkvoorbeelden. Voorbeelden van onder andere stallijsten en subsidies voor paardenhouderijen, geven inzicht in welke informatie gevoelig kan zijn. Zo kunnen ondernemers beter inschatten welke maatregelen nodig zijn om hun belangen te beschermen.
Door deze maatregelen actief toe te passen, behouden ondernemers meer controle over hun bedrijfsinformatie. Door proactief te handelen worden bedrijfsbelangen beschermd, risico’s verminderd en wordt bijgedragen aan veiligstellen van bedrijfsgevoelige informatie. Ook in situaties waarin gegevens openbaar kunnen worden gemaakt.
Inzet LTO
LTO Nederland zet zich kritisch in ten aanzien van de Wet open overheid. De organisatie voert juridische procedures en pleit voor herziening van de wet, omdat zij van mening is dat de huidige toepassing in de praktijk onevenredige en intimiderende effecten kan hebben op de agrarische sector. Volgens LTO mogen gevoelige bedrijfsgegevens niet zonder zorgvuldige afweging openbaar worden gemaakt, zeker niet wanneer dit de veiligheid, privacy of concurrentiepositie van ondernemers raakt. Met deze inzet beoogt de organisatie de belangen van haar ruim 30.000 aangesloten ondernemers actief te beschermen.