Door Arend Hazekamp
Wessel Eikelenboom (1907-2001) vervaardigde in de Amsterdamse drukkerij van zijn vader de eerste gedrukte exemplaren van het illegale blad Het Parool. Wessel maakte in de jaren twintig deel uit van de Mokergroep Santpoort die verdacht werd van vernieling van militaire objecten. Bij huize Eikelenboom in Bloemendaal vond een politieinval plaats, waarbij Wessel werd gearresteerd. Veroordelingen bleven echter uit.
Wessel werd ook drukker. In de jaren dertig verzorgde hij drukwerk voor de linkse beweging. In deze periode leerde Wessel Frans Goedhart kennen, de oprichter van Het Parool. Deze vroeg hem in 1941 dit verzetsblad te drukken.
Eikelenboom nam enkele van de dertig medewerkers in vertrouwen. De drukkerij was gunstig gelegen. Het pand had aan weerszijden geen buren en Eikelenboom zelf woonde boven het bedrijf. Het Parool werd ’s nachts gedrukt en ’s ochtends vroeg werd de gehele oplage opgehaald. Uit voorzorg werd het blad elders gezet.
Eikelenboom drukte de eerste zes nummers van Het Parool. Van elke editie verschenen vijf- tot achtduizend exemplaren. Goedhart zette de samenwerking met Eikelenboom begin oktober 1941 stop. De drukker had reclamedrukwerk verpakt in misdrukken van Het Parool. De opdrachtgever van dit drukwerk liet Goedhart vervolgens weten dat hij wist waar het blad werd gedrukt.
Op 21 oktober 1941 deden de Duitsers een inval bij de drukkerij van Eikelenboom. Ze waren op zoek naar communistische lectuur maar vond exemplaren van het blad De Wachttoren van de Jehova’s Getuigen. Vader Arie was inmiddels tot deze geloofsgemeenschap toegetreden, zoon Wessel beschouwde zichzelf als vrije socialist.
Van Het Parool vonden de Duitsers geen spoor. Aangezien de activiteiten van de Jehova’s eveneens verboden waren, werd Wessel gearresteerd. Hij werd onder druk gezet om de namen van zijn contactpersonen te noemen. Over Het Parool zweeg hij, maar niet over de Jehova’s Getuigen. Dit leidde tot diverse arrestaties.
Eind april 1942 werd Eikelenboom overgebracht naar kamp Amersfoort, waar hij het onderscheidingsteken van de Jehova’s, de paarse driehoek, op zijn kleding moest dragen. Op 4 juni 1942 werd hij op transport gesteld naar concentratiekamp Sachsenhausen.
Jehova’s kregen het aanbod dat vrijlating zou volgen na het afzweren van hun geloof. Eikelenboom stemde hiermee in. Hij ondertekende daartoe een verklaring maar hoorde er verder niets meer over. Zijn hoop op voortijdige vrijlating vervloog. Andere Nederlandse gevangenen in Sachsenhausen zagen dat Eikelenboom vol vertrouwen en optimistisch was over de afloop van hun gevangenschap. Hij sprak iedereen moed in. Eind 1944 werd hij toch vrijgelaten.
Eikelenboom overleefde de oorlog en kreeg nadien het Verzetsherdenkingskruis uitgereikt.
Meer over Wessel Eikelenboom vind je in mijn boek ‘Vrije socialisten in verzet 1940-1945’. Het is verkrijgbaar in de betere boekhandel en bij uitgeverij Louise, zie: https://www.uitgeverijlouise.nl/winkelwagen?tx_usersales_cartindex%5Baction%5D=index&tx_usersales_cartindex%5Bcontroller%5D=Cart&cHash=2ee62d69fadadee14df593094b24e0e8