Het prestigieuze kunstproject van de Koudumse Alice Wielinga in Den Helder nadert zijn voltooiing. In april zijn de grote glazen panelen op het gebouw Het Warenhuys in Den Helder geplaatst. De kunstenares vond het magisch om te zien hoe de panelen werden geplaatst: “Het ontwerp leefde al jaren in mijn verbeelding en wordt nu werkelijkheid.”
Alice Wielinga werkt in opdracht van Woningstichting Den Helder al sinds 2022 aan het glaskunstwerk ‘Ontmoeting der Stromen’. Dat kunstwerk moet ervoor zorgen dat het gebouw, jaren nadat de V&D-winkel in 2016 zijn deuren sloot, weer een beeldbepalende functie in Den Helder krijgt. Het kunstwerk bestaat uit grote glaspanelen en komt in de plaats van het aanbouwsel bovenop het gebouw, waar vroeger de lunchroom van V&D zat. Het Rotterdamse architectenbureau Happel, Cornelisse, Verhoeven zorgde voor een totaal nieuwe uitstraling van dat gebouw.
Voor de maker van het glazen kunstwerk is dit project ook een mijlpaal in haar artistieke ontwikkeling. De verhuizing van de Randstad naar Koudum in 2019 heeft ongetwijfeld de richting van die ontwikkeling beïnvloed. Na jarenlang te hebben gewerkt als internationaal gewaardeerd fotograaf—bekend om haar geëngageerde werk over Noord-Korea—verruilde Alice Wielinga de stedelijke hectiek voor de rust en ruimte van Koudum.
In Zuidwest-Friesland vond Wielinga de stilte en de nabijheid van de elementen die haar werk begonnen te veranderen. De overgang van het tweedimensionale beeld (fotografie) naar het driedimensionale en tactiele (glas) zal in Koudum gevoed zijn door de weidse landschappen en het wisselende licht van het IJsselmeer en de Friese meren. Het project in Den Helder laat zien dat ze naast artistiek fotograaf nu ook glaskunstenaar is.
De titel van het kunstwerk in Den Helder, ‘Ontmoeting der Stromen’, is een bewuste knipoog naar een ander cultureel ankerpunt in de stad: de Japanse Tuin in de Hortus Overzee. Deze tuin, die in 2000 werd geopend, draagt officieel dezelfde naam en symboliseert de versmelting van de Japanse en Nederlandse cultuur tegen de achtergrond van de stromingen tussen Noordzee en Waddenzee bij het Marsdiep.
Waar de Japanse Tuin een plek is van horizontale verstilling—met kabbelend water, mos en rotsen—zoekt Wielinga de verticale dialoog. Haar werk op het dak van Het Warenhuys trekt de symboliek van de tuin door naar de hemel. Het kunstwerk bestaat uit 19 glaspanelen, verdeeld over vijf grote ramen. Elk raam is gewijd aan een van de klassieke elementen: aarde, water, lucht, vuur en ether. Hiermee verbindt zij de filosofische basis van de Japanse tuinarchitectuur met de moderne architectuur van de Helderse binnenstad.
De ontwikkeling in Wielinga’s kunstenaarschap komt technisch tot uiting in het proces van glass fusing. In nauwe samenwerking met het atelier KunstRegie in ’s-Hertogenbosch heeft zij geëxperimenteerd met het versmelten van verschillende lagen glas bij temperaturen rond de 800 graden. Dit proces is een metafoor voor de ‘ontmoeting’ zelf: verschillende kleuren en texturen vloeien in de oven samen tot één imposant geheel.
Het resultaat is een spel van transparant en ondoorzichtig glas dat reageert op elk straaltje zonlicht. Overdag moeten de ramen de kleuren van de zee en de lucht filteren naar de binnenruimtes van het pand, terwijl het werk ’s avonds door achtergrondverlichting moet transformeren in een lichtgevende lantaarn die boven de Beatrixstraat waakt.
Het kunstwerk lijkt ook goed ontvangen te worden in Den Helder. Voor de inwoners van Den Helder fungeert het werk als een teken van trots. De negatieve associaties met leegstand en verpaupering van de buurt zullen letterlijk overstraald worden door het lichtspel van Wielinga. Het kunstwerk herinnert de mensen eraan dat Den Helder een plek is waar stromen—van water, van mensen en van ideeën—elkaar niet alleen tegenkomen, maar ook iets nieuws voortbrengen. Het heeft er alle schijn van dat Alice Wielinga met haar ‘Ontmoeting der Stromen’ een indrukwekkende artistieke prestatie heeft geleverd. Haar persoonlijke ontwikkeling van fotograaf naar (conceptueel) glaskunstenaar vindt in de Noord-Hollandse havenstad een passend podium. Door de verstilde filosofie van de Japanse Tuin te vertalen naar een monumentaal baken van glas en licht, geeft zij mede vorm aan een nieuwe identiteit voor Den Helder.
© Jelle van der Meulen