Categorieรซn
Boeken Cultuur De Fryske Marren Geschiedenis Sociaal Verhalen

DE SPOOKBERG EN WITTE WIEVEN VAN GAASTERLAND

Door Nynke Bruinsma

โ€˜Het moet in vroeger(e) tijden angstig wonen zijn geweest in Gaasterland, want waar spookte het niet?โ€™ Met deze woorden begint Lipkje Post-Beuckens (1908-1983), beter bekend onder haar Friese schrijverspseudoniem Ypk fan der Fear, een hoofdstuk in haar boek ๐˜“๐˜ข๐˜ฏ๐˜ฅ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฎ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ด ๐˜ท๐˜ข๐˜ฏ ๐˜จ๐˜ข๐˜ข๐˜ด๐˜ต ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฌ๐˜ญ๐˜ช๐˜ง. Post-Beuckens, geboren in Sondel, woonde alleen de eerste vier jaar van haar leven in Gaasterland, maar de regio maakte blijkbaar grote indruk op haar; ze schreef er later twee boeken over. In ๐˜“๐˜ข๐˜ฏ๐˜ฅ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ท๐˜ฐ๐˜ญ๐˜ฌ ๐˜ท๐˜ข๐˜ฏ ๐˜จ๐˜ข๐˜ข๐˜ด๐˜ต ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฌ๐˜ญ๐˜ช๐˜ง (1947) en ๐˜“๐˜ข๐˜ฏ๐˜ฅ ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฎ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ด ๐˜ท๐˜ข๐˜ฏ ๐˜จ๐˜ข๐˜ข๐˜ด๐˜ต ๐˜ฆ๐˜ฏ ๐˜ฌ๐˜ญ๐˜ช๐˜ง (1980) beschrijft ze onder andere de natuur, tradities en geschiedenis van Gaasterland, maar dus ook de spoken die daar zouden hebben rondgedoold.

๐—Ÿ๐—ผ๐—ฟ๐—ฑ ๐—ผ๐—ณ ๐˜๐—ต๐—ฒ ๐—ฅ๐—ถ๐—ป๐—ด๐˜€

Het ene spookrelaas daagt het verbeeldingsvermogen uit, terwijl het andere ronduit angstaanjagend is, zoals het verhaal over veulens zonder hoofden met een dampende brijpot om de hals. Waar dit soort vertelsels precies vandaan kwamen en wanneer ze precies ontstonden, maken beide boeken niet duidelijk. Aangenomen kan worden dat het hier om overgeleverd volksgeloof gaat.

Zo geloofden mensen vroeger dat er in het Rysterbosk, รฉรฉn van de populairdere bossen in Fryslรขn, een spookberg was die een witte juffer huisde. In hetzelfde bos zouden ook spookbomen zijn, waar tijdens onstuimig weer gekreun en gehuil uit werd gehoord โ€˜alsof reuzen een gigantische strijd uitstredenโ€™. Het doet bijna denken aan een verhaal uit ๐˜“๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ฅ ๐˜ฐ๐˜ง ๐˜ต๐˜ฉ๐˜ฆ ๐˜™๐˜ช๐˜ฏ๐˜จ๐˜ด.

Lees verder op: https://www.facebook.com/Tresoar