Uittreksel uit het hoofdstuk “De Kille Gorredijk” (door Ieke de Vries)
geschreven door Ernst Huisman in het boek “De Vlecke Gorredyck”.
(tweede gewijzigde druk; 2000)
DE OPKOMST
De eerste Jood van wie bekend is dat hij in Gorredijk woonde was Jacob de Joode, die zich hier in 1755 vestigde, komend van Leer. Zijn gezin vond onderdak in het eerste huis aan de Langewal. Twee jaar later stond het huis leeg en was Jacob “met der Noorderson vertrokken”. In 1772 vestigde zich in Kortezwaag Compregt Abrahams. Hij bleef hier vijf jaar en vertrok toen naar Drachten.
In 1773 kwam Filip(pus) Sijmons, “een Jood van Amsterdam” in een huis aan de Langewal te wonen, maar een jaar later was hij al weer naar Amsterdam vertrokken. De eerste Jood die zich blijvend in Gorredijk vestigde kwam in 1775. Het was David Levi. Hij was omstreeks 1745 in Noordwolde geboren als zoon van Levi Levi en Golde Davids. In 1772 was hij in Hoogeveen getrouwd met Judik Sanders.Bij het aannemen van achternamen in 1811 nam David voor zichzelf, zijn kinderen en kleinkinderen de naam Leefsma aan. Het is een van de families die in de Gorredijkster kille (kehilla wil zeggen: joodse gemeente) altijd een belangrijke rol heeft vervuld.Davids vader, Levi Levi, was niet alleen de voorvader van de Leefsma’s, maar tevens van veel meer Gorredijkster Joden. Het kwam in de beperkte Joodse gemeenschap meermalen voor dat neef en nicht met elkaar trouwden. Een verschijnsel dat volgens de joodse wet niet verboden was.
In 1811, toen ons land deel uitmaakte van het Franse keizerrijk en iedereen een achternaam moest hebben, werden door de Joden in Gorredijk en Kortezwaag de volgende familienamen aangenomen: Colthof, Van der Kaars, Kalf, Koopmans, Leefsma, Van Leer, Noordwal, Schaap, Woudstra en Van der Wijk. De al bestaande namen Cohen en Trompetter werden behouden. In die tijd telde Gorredijk 49 joodse inwoners en Kortezwaag 11. In 1829 was dat aantal heel wat groter. Op een totaal van 1537 inwoners telde Gorredijk toen 130 joden en Kortezwaag 7.
Lees verder via:
https://www.gorredijk-historie.nl/page/view/310/de-joodse-geschiedenis-van-gorredijk