In Nederland stemmen we op politieke partijen waarvan verondersteld mag worden dat de vertegenwoordigende leden op alle drie niveaus in gemeenten, provincie en op landelijk niveau over een zekere deskundigheid beschikken om behoorlijk beleid te ontwikkelen. Gezien de aanpak van het stikstofdossier ontbreekt het juist aan politieke kennis en kunde om deze thematiek tot een goed einde te brengen.
In het algemeen komt beleid op verantwoorde wijze tot stand als betrokken maatschappelijke actoren zoveel mogelijk inspraak hebben en deze op goede wijze in aanstaande wetgeving wordt verwerkt.
Allerlei landbouworganisaties hadden in de gelegenheid kunnen worden gesteld om binnen een termijn van twee tot drie jaar voorstellen te doen inzake stikstofbeleid. Uiteraard passend binnen (groten)deels tevoren aangegeven kaders.
Voor wat betreft de veeteeltsector luistert het stikstofdossier nauw. Het uitkopen van boeren, het verminderen van de veestapel en eventueel het verplaatsen van agrarische bedrijven zijn mogelijkheden om de ernst van het stikstofvraagstuk te verminderen. Al deze aspecten zijn voor de veeteeltsector en de wetgever (politiek) acceptabel.
Daar komt bij dat in het gehele overlegproces gekeken wordt naar wat per regio en/of per provincie haalbaar is. Gemakkelijk op te lossen vraagstukken worden het eerst besproken, waarna de meer gecompliceerde stap voor stap op de agenda komen. Uiteindelijk worden knelpunten opgelost doordat de politiek en de landbouwsector elkaar in de eindfase wat toegeven.
Het dient niet vergeten te worden dat nogal wat veeboeren geen opvolger hebben. Op het boerenerf is dus sprake van vergrijzing. Met name deze agrarische bedrijven komen in aanmerking voor uitkoop of kunnen deels worden samengevoegd met een vlakbij gelegen boerderij.
Het min of meer gedwongen sluiten van uitstekende veeteeltbedrijven – zoals nu dreigt – rondom Natura 2000-gebieden impliceert een zekere willekeur en creëert in de landbouwsector terecht verontwaardiging, ook in de Zuidwesthoek van Fryslân.
Op de site van Farmers Defence Force staan radicale uitspraken die zorgen baren over een zakelijke en zoveel mogelijk gedragen democratische oplossing van de stikstofmalaise. Op deze wijze is tweespalt gaande ten aanzien van het meer institutioneel ingestelde LTO Nederland. En dat is weer in het voordeel van het kabinet.
Nuchter verstand hoort te zegevieren in het stikstofverhaal. Boerenbelang en algemeen maatschappelijk belang dienen samen te gaan. Voor dit evenwicht is een passende politieke benadering vanuit Den Haag toonaangevend en dient willekeur geen deel van uit te maken.
Wiebe Dooper