Raadsverkiezing Leeuwarden 2026: PvdA/GroenLinks door de hoeven gezakt
Door een medewerker van Liwwadders.nl
De telling van de stemmen op 18 maart verliep in Leeuwarden traag. Pas ruim na middernacht kon verslaggever Hayo Bootsma van Omrop Fryslân eindelijk het resultaat melden. Met als opvallende onderdelen:
– het dramatische verlies van de combinatie Groen/Links/PvdA. Van 15 zetels naar 9 (waarvan 1 restzetel).
– de ernstige tegenvaller van de lokale combinatie Lijst 058/Gemeentebelangen: een verlies van 7 naar 4 zetels.
– het goede resultaat van D66: van 3 naar 5 zetels.
– het oprukken van rechts georiënteerde partijen: Forum voor Democratie stijgt van 1 naar 3 zetels. Ja 21 komt binnen met 2 zetels.
– de terugkeer in de raad van de Partij voor de Dieren (1 zetel), de SP (1 zetel) en de groepering SLIM, als afsplitsing van GroenLinks/PvdA ( 1 zetel).
– het verlies (van 2 naar 1) voor de Christen Unie
Zwaar verlies PvdA/GroenLinks
In maart 2022 beleefden we de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Liwwadders meldde toen een ´historisch verlies‘ voor de PvdA. Voor het eerst zakte de PvdA Leeuwarden tot beneden de tien zetels (van 11 naar 8). Liwwadders constateerde dat het Lutz Jacobi-effect was uitgewerkt. Jacobi kwam eerder de Leeuwarder gemeentepolitiek binnen, maar toonde zich al snel gefrustreerd over de ambtelijke omgeving waarin ze terecht was gekomen. Ze kon haar partij niet op een winnend spoor krijgen. GroenLinks manifesteerde zich in 2022 juist goed. De partij veroverde 7 zetels, een winst van 2. Gezamenlijk verloor het PvdA/GroenLinks blok in 2022 slechts 1 zetel.
Nu PvdA en GroenLinks in 2026 gefuseerd optreden is het verlies maar liefst 6 zetels. Verdelen we de uitkomst in gelijke mate over beide partijen dan resulteert dat voor elk van beide in een aantal zetels van 4,5. Ze bevinden zich dan in de regionen van VVD, CDA, FNP en Gemeentebelangen058. Allemaal hebben ze 4 zetels in de wacht gesleept.
Nieuwe rol voor D66. Leeuwarden heeft een ander profiel nodig
Zo gerekend kan D66 in Leeuwarden met 5 zetels als de grootste partij worden beschouwd. D66 zou eigenlijk de leiding moeten hebben bij de onderhandelingen voor een nieuw college. Dat kan vervolgens tot meer innovatieve verhoudingen in de Leeuwarder politiek leiden. Er moet in brede zin toch onder de partijen een verlangen zijn naar intoming van de traditionele invloed van met name de PvdA (met de vertakkingen in het ambtelijk apparaat). Die kans is nu aanwezig. Te vrezen valt helaas dat onderlinge concurrentie (wie mag wel of niet in het college) het voor GroenLinks/PvdA ook na dit gigantisch verlies mogelijk maakt de traditionele macht in weinig gematigde vorm te continueren.
Essentieel is dat de partijen zich dit keer eens niet laten uitspelen door PvdA (nu gelieerd met GroenLinks). Het is te vaak vertoond: de kleinere partijen functioneren in het college als bijwagen en kunnen verlies bij nieuwe verkiezingen al weer incalculeren. Dit overkwam D66 in de periode 2018-2022. Wethouder Hilde Tjeerdema was weinig zichtbaar. Onduidelijk is daarbij waar dat aan lag. Kreeg zij voldoende ruimte in het college? Of moeten partijen sterkere figuren naar voren schuiven?
Dezelfde vraag geldt voor de afgelopen vier jaar met Gemeentebelangen in de bekende bijwagen-rol. Het wethouderschap van Gijs Jacobse was weinig indrukwekkend, al leek hij zelf meestal goedgehumeurd. Het gemak waarmee Gemeentebelangen in 2022 verkiezingswinst (Hounspolder-standpunt) behaalde, en vervolgens dit standpunt vlot inleverde voor een wethouderschap, blijft uiteraard in het geheugen hangen. Zo dragen ook lokale partijen bij aan een toenemend wantrouwen bij de burger in de politiek.
Leest u verder via: https://www.liwwadders.nl/d66-zou-eigenlijk-de-leiding-moeten-hebben-bij-de-onderhandelingen-voor-een-nieuw-leeuwarder-college/