Door Carla Hoetink op Parlement.com
Wil de nieuwe politieke generatie opstaan?
‘De leiding is nu aan een nieuwe generatie’, zei Frans Timmermans op verkiezingsavond 2025 bij zijn afscheid. Wanneer prominente politici het toneel verlaten, spreken we graag van een generatiewisseling. Politici zelf doen daar gretig aan mee, al was het maar om het eigen vertrek te verzachten en de komst van opvolgers te legitimeren.
Maar wat is een generatie eigenlijk, in een politieke context? In algemene zin gaat het om tijdgenoten die in dezelfde periode politiek actief zijn. Vooral echter duiden we er politici mee aan die in hetzelfde tijdsgewricht een gedeelde overtuiging of stijl van politiek bedrijven ontwikkelen.
Hoe stabieler de politiek en hoe vanzelfsprekender de leiders, hoe sterker de neiging om in generaties te denken. Kort na de Tweede Wereldoorlog trad een groep voormannen aan die ruim vijftien jaar het gezicht bepaalden van de wederopbouwpolitiek: Drees, Romme, Tilanus, Schouten en Oud. Klinkende namen die later door politicologen Van den Berg en Molleman werden aangeduid als de generatie van ‘Herstellers’.1) Zij vertrokken in korte tijd na elkaar, Tilanus in 1963 als laatste. Min of meer gelijktijdig afscheid nemen blijkt een probaat middel om als generatie te worden herinnerd.
De politiek leiders die hen begin jaren zestig opvolgden – Schmelzer, Vondeling, Toxopeus en Biesheuvel – verwierven nooit die status. Zij waren gevormd binnen de pacificatiedemocratie van hun voorgangers en hadden nog weinig visie op de veranderende tijd. In de terminologie van Van den Berg en Molleman ging het om ‘Regelaars’: politici die vooral zaken voor elkaar wilden krijgen.
Leest u verder via: https://www.parlement.com/column/202601/een-generatiedingetje