Artikel van de Rijksoverheid
Het kabinet wil kijken hoe de Lelylijn dichterbij gebracht zou kunnen worden. Een adviescommissie gaat onderzoek doen naar het perspectief voor Noordelijk Nederland en de plek van deze spoorverbinding daarin. De Lelylijn staat immers niet op zichzelf. Het is belangrijk om te komen tot een brede visie op Noordelijk Nederland, waarin onder meer woningbouw, economie en energie samenkomen. Er wordt onder andere gekeken naar alternatieve mogelijkheden voor financiering van de spoorverbinding.
Staatssecretaris Bertram van OV & spoor: “De Lelylijn is een diep gekoesterde wens in Noordelijk Nederland. Dat begrijp ik heel goed. De Lelylijn vormt een kans om het noordelijke deel van ons land beter te verbinden met de andere delen van Nederland en mogelijk ook met Duitsland. Elke regio telt. Het Noorden is belangrijk voor de opgaven waar Nederland voor staat. Daarom moeten we goed kijken hoe de Lelylijn dichterbij gebracht kan worden.”
Aanknopingspunten
Begin dit jaar bracht Lelylijngezant Klaas Knot zijn advies uit over de nieuwe spoorverbinding. Na gesprekken gevoerd te hebben met onder meer de regio, de heer Knot en de Europese Investeringsbank (EIB) stuurt staatssecretaris Bertram vandaag de kabinetsreactie naar de Kamer.
In de brief staat dat het advies van de Lelylijngezant belangrijke aanknopingspunten bevat die meer onderzoek verdienen. Op suggestie van Klaas Knot neemt het kabinet de ruimte om goed naar het hele verhaal van het noorden te kijken. De afweging over de Lelylijn staat immers niet op zichzelf, maar maakt deel uit van de bredere ruimtelijk-economische ontwikkeling van Noordelijk Nederland. Daarom wil het kabinet de verschillende opgaven en belangen in samenhang bekijken, van woningbouw en economie tot energie. Ook is de Eemshaven een belangrijke doorvoerhaven als het gaat om militaire mobiliteit.
De adviescommissie Ruimtelijk Perspectief Lelylijn gaat in opdracht van het kabinet hier daarom nader onderzoek naar doen. De commissie, die bestaat uit Klaas Knot, Corien Wortmann en Ed Kronenburg, kijkt naar vragen als: welke ruimtelijk-economische strategie past bij Noordelijk Nederland? Welke aanvullingen zijn er mogelijk op het gekozen tracé en welke alternatieve aanlegtechnieken zijn een optie? Welke nieuwe financieringsmogelijkheden zijn er? Ook internationale financieringsmogelijkheden, bijvoorbeeld via de EIB, worden daarom onderzocht.
Met deze aanpak geeft het kabinet ook gehoor aan de oproep van de Kamer om de Lelylijn nadrukkelijk in beeld te houden. Het gereserveerde bedrag voor de Lelylijn blijft intact.
Alternatieve financiering
De zoektocht naar nieuwe wijzen van financiering is enerzijds ingegeven door de situatie van het Mobiliteitsfonds. Ons land staat voor een enorme infrastructurele opgave als het gaat om instandhouding van de bestaande infrastructuur; een opgave die groter is dan de beschikbare middelen. De Lelylijn vergt een heel grote investering (circa 15 miljard euro). Het kabinet vindt het belangrijk om zorgvuldig de mogelijkheden te onderzoeken om het project haalbaar te maken, maar houdt wel vast aan financiële discipline. Projecten kunnen alleen worden gestart als dat financieel gezien realistisch en verantwoord is. Tegen deze achtergrond is er op dit moment geen ruimte om elk jaar geld opzij te zetten voor de Lelylijn zoals geadviseerd door de heer Knot.
Tegelijk is het van belang om nieuwe mogelijkheden te verkennen ook om tempo te maken. De resultaten van de commissie kunnen nieuwe mogelijkheden bieden om andere grote infrastructuurprojecten op innovatieve wijzen te benaderen, zoals grote woningbouwlocaties. In de bredere context van het Mobiliteitsfonds worden ook de mogelijkheden voor alternatieve financiering en bekostiging onderzocht. De lessen uit de adviescommissie kunnen hierin worden meegenomen.
Vervolg
De adviescommissie krijgt van het kabinet nadrukkelijk de ruimte om met alle oplossingen te komen waarvan zij denkt dat het de Lelylijn dichterbij kan brengen. Naar verwachting brengt de commissie rond de zomer van volgend jaar haar advies en aanbevelingen uit. Daarna zal het kabinet een besluit nemen over het verdere vervolg van de Lelylijn.
Ook kunt u raadplegen:
https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/10/16/nieuw-perspectief-voor-lelylijn