Door IPSOS I&O
Tevredenheid met kabinet Jetten naar nieuw dieptepunt
Na een opleving in juli dit jaar daalt de tevredenheid met het kabinet Jetten in september naar een nieuw dieptepunt. Zeven op de tien kiezers zijn ontevreden met het kabinet Jetten, 18 procent is tevreden. In juli was 26 procent tevreden. Die opleving in de zomer was te danken aan de inhoudelijke voortgang (met name de stikstofplannen). Nu daalt de tevredenheid dus weer, na een roerige periode in de aanloop naar Prinsjesdag, die door veel kiezers wordt ervaren als ‘stilstand’. Ze zien weinig tot geen concrete voortgang in het oplossen van de grote problemen in het land. Slechts 9 procent van alle kiezers heeft er vertrouwen in dat dit kabinet deze problemen zal oplossen, 64 procent heeft dat niet. Sommigen wijten het gebrek aan slagkracht expliciet aan de minderheidsvorm, sommige kiezers refereren specifiek aan de stroeve voortgang van de begrotingsonderhandelingen van de afgelopen weken.
Figuur: Tevredenheid met kabinet Jetten (vergeleken met kabinetten Rutte IV en Schoof)
Basis: alle kiezers, willekeurig helft van de steekproef (n= 1.089).
Zetelpeiling: gat tussen PRO en D66 neemt weer toe
Welk effect hebben de ontwikkelingen en opvattingen op de electorale verhoudingen? Het heeft er de schijn van dat niet VVD of CDA, maar D66 electoraal last heeft van de ontwikkelingen van afgelopen weken. In de Ipsos I&O-zetelpeiling van 2 september is Progressief Nederland (PRO) de grootste partij, met 26 zetels (24 zetels in juli). Sinds juli is het gat met D66 dus weer gegroeid (nu zes zetels), vooral doordat de partij van Jetten 3 virtuele zetels verliest en daarmee op 20 zetels komt. De winst die D66 boekte voor de vakantie – mede dankzij het rondkomen van de stikstofplannen – levert ze dus weer volledig in. Van degenen die bij de Tweede Kamerverkiezingen op D66 stemden, kiest 13 procent nu voor PRO.
Figuur: Zetelpeiling Ipsos I&O 2 september 2026
Basis: heeft partij van eerste voorkeur (n=1.649).
Afgezien van de daling voor D66 zien we geen significante verschuivingen ten opzichte van juli. Vergeleken met de Tweede Kamerverkiezingen verliezen met name PVV (-9) en D66 (-6). PRO (+6), JA21 (+5) en FvD (+5) boeken de grootste virtuele winst. De coalitiepartijen (D66, VVD en CDA) zien sinds de verkiezingen hun gezamenlijke zetelaantal met 12 zetels dalen (van 66 naar 54 zetels). DNA (Groep Markuszower), dat zich met 7 zetels afsplitste van de PVV, haalt in deze peiling geen zetels.
De kiezersbewegingen spelen zich vooral af binnen de electorale blokken: op links is het (weer) stuivertje wisselen tussen PRO en D66, op rechts zien we dat gebeuren tussen PVV en JA21 en FvD.