In een aantal eerdere publicaties heb ik verteld dat er geen of nauwelijks woningen gebouwd zijn in Koudum in de afgelopen raadsperiode. Dit vanwege het (wan?)beleid van de gemeente Súdwest-Fryslân onder aanvoering van wethouder Rietman.
Zie voor de samenvatting het artikel ‘Woningbouw in Koudum komt niet van de grond’. https://www.brekt.nl/woningbouw-in-koudum-komt-niet-goed-van-de-grond/
Vervolgens zijn er verkiezingen geweest en het lijkt erop dat CDA, Groen-Links/PvdA (PRO) en FNP doen alsof er niets gebeurd is en ‘gewoon’ gezellig met elkaar het beleid van de afgelopen vier jaar door kunnen zetten.
Maar deze partijen kunnen in de loop de tijd op steeds minder steun rekenen. Bij de (voortijdige) verkiezingen van november 2017 kreeg het CDA 11 zetels. In 2022 werden het er 7. De invloed van Nieuw Sociaal met CDA-dissidenten in 2022 heeft ongetwijfeld zijn invloed gehad. Maar in 2017 kreeg het CDA nog steun van 28% van de kiezers. In 2026 maar 22% en 9 zetels.
PvdA en GroenLinks tezamen hadden zowel in 2017 als in 2022 10 zetels. Nu nog maar 7. FNP moet het nu met 4 doen in plaats van de 5 van 2017 en 6 van 2022. In percentage halen deze coalitiepartijen nog niet eens 50% van de stemmen.
Dus past hen bescheidenheid en zal het beleid moeten veranderen. Met name het woningbouwbeleid. Zeker in de kernen buiten Sneek en Bolsward, en in met name in Koudum.
Dat bracht mij er toe een brief te schrijven aan formateur Attema, die op dit moment met CDA, PRO en FNP werkt aan een nieuw coalitieakkoord. Hieronder integraal de tekst van die brief.
KOUDUM, 29 april 2026
Geachte meneer Attema,
Vanuit de media begreep ik dat u met CDA, PRO en FNP bezig bent om een coalitieakkoord op te stellen.
Ik wil u daarbij dringend vragen om aandacht te besteden aan de woningbouw; en dan voornamelijk aan de woningbouw buiten de kernen Sneek en Bolsward.
In het coalitieakkoord 2022 – 2026 hebben deze partijen opgenomen dat er tenminste 1.000 woningen zullen worden gebouwd. En onder het kopje ‘Kleine kernen’ staatdat ‘Geen kern op slot!’ mag en dat er voor de leefbaarheid belangrijk is dat in en bij ‘onze’ kleine kernen gebouwd wordt.
In Koudum hebben wij de afgelopen periode hier niets van gemerkt. Juist integendeel. In 2024 heeft het college gemeld dat er in Koudum niet gebouwd mocht worden. Dit omdat er een lijstje was waaruit zou blijken dat er al voldoende plannen waren voor Koudum. Dat lijstje bleek grotendeels onjuist te zijn.
Tot mijn grote verbijstering verklaarde het college bij monde van wethouder Rietman op 11 maart – vlak voor de verkiezingen – publiekelijk bij Omrop Fryslân dat de gemeente met de aankoop van het terrein van Patyna en de plannen van 27 woningen aldaar de regie qua woningbouw in handen genomen heeft ‘omdat de andere initiatiefnemers het erbij laten zitten’. Volgens hem zouden er zo 70 woningen gebouwd kunnen worden.
Het college heeft jarenlang – uitgaande van de verkeerde gegevens – de woningbouw in Koudum tegen gehouden. Projecten, die kansrijk waren voor woningbouw zijn door het college afgeserveerd (Tjalke van der Walstraat en Westeweg) of gefrustreerd door geen actie te nemen terwijl de bal bij de gemeente ligt (Zwarteweg, Onderweg (De Welle) en Galamalaan). Ook project Beeldentuin verloopt traag na jaren tegenwerking door het college.
Project-coördinator
Ik weet dat het coalitieakkoord op hoofdlijnen wordt ingevuld. Maar het zou wel fijn zijn als daarin aangekondigd wordt dat er een andere richting qua woningbouwbeleid zal zijn in vergelijking met de voorgaande raadsperiode. Daarbij moet – wat mij betreft – gemeld moeten worden dat initiatieven, die vanuit de kleine kernen opkomen en op draagvlak in het dorp of stad kunnen rekenen, in principe omarmd moeten worden. Het zou zinvol zijn dat er voor dergelijke projecten een ambtelijk coördinator komt, die ervoor zorgt dat het project voortvarend behandeld wordt in overleg met initiatiefnemers, omwonenden, maar ook met de ambtelijk organisatie.
Procedure aanpassen
Ik heb gezien dat voor een project van enkele woningen een hele serie aan ambtenaren hun ei moesten leggen. Daarbij kwam het voor dat datgene wat de ene ambtenaar opbracht er voor zorgde dat het punt van de andere ambtenaar teniet gedaan zou moeten worden. Door dit soort brei aan ambtelijke bemoeienis worden dit soort (dus relatief kleinschalige) projecten onnodig opgehouden. Ik snap dat gecontroleerd moet worden op regels (bouwtechnisch, milieu), maar vaak verzandt zoiets in meningen van ambtenaren.
Deze handelwijze kost ook nog eens heel wat ambtelijke uren, die beter aan positieve ontwikkeling van woningbouw besteed kunnen worden.
Bieden van juiste informatie
Ik kom nog even terug op het plan van de oude coalitie om 1.000 nieuwe woningen te (laten) bouwen. In de Leeuwarder Courant van 1 april jl. melde het voormalige college – ook weer bij monde van (inmiddels demissionair) wethouder Rietman – dat er 1.100 nieuwe woningen zijn bij gekomen. Volgens de door de gemeente zelf gepubliceerde factsheet ‘Wonen’ zijn het er eind 2025 1.035 stuks, waar gemakshalve even 65 woningen (zonder nadere onderbouwing) bij-geplust worden.
Wie de factsheet bestudeert ziet dat de uiteindelijke woningvoorraad gedurende afgelopen raadsperiode maar met 510 is toegenomen. (Cijfers van CBS) In haar uitingen vergeet het college gemakshalve de woningen, die aan de woningmarkt zijn onttrokken.
Wanneer je voor ieder nieuwbouwhuis een woning zou slopen (hetgeen natuurlijk niet zo is) dan schiet het niet op wat betreft het oplossen van het ook voor onze gemeente gevoelde tekort aan woningen. Maar ook schiet het niet op als er uitgestraald wordt dat er meer dan 1.000 woningen ‘bij gekomen zijn’, wat uiteindelijk niet waar blijkt.
Wat mij betreft zou het ook zinvol zijn dat CDA, PRO en FNP in hun akkoord beloven dat zij in de komende raadsperiode geen feitelijke onjuistheden meer naar buiten brengen.
Met vriendelijke groeten,
Rob Goedhart, betrokken Koudumer.