“Annigje, wil jij niet in de gemeenteraad, dan gebeurt er eindelijk eens wat?”, het is me een paar keer gevraagd het afgelopen jaar.
Nee!
Ik heb me er voldoende in verdiept om voorlopig “nee” te blijven zeggen. Raadsleden blijken maar beperkt invloed te hebben, ze zijn bij voorbaat al op grote afstand gezet van democratische controle, het is werken in een theaterbubbel en dan heb je ook nog de vileine partijpolitiek. Èn niet te vergeten de slapende wachters van de democratie: de pers. BREKT.NL is nog een frisse, maar eenzame uitzondering.
Hoe mooi kan het zijn
Ik zag het bijvoorbeeld in het verre noordoosten, waar in Dollardstad na een gemeentelijke fusie de raad op allerlei dossiers het bos werd ingestuurd. Voorbeeld: bewoners van één van de dorpen bedachten vòòr de fusie een energie project, toenmalige raad passief maar enthousiast, de burgemeester lobbyde volop, de betrokken ambtenaar ondersteunde het, het Rijk kwam met de nodige miljoenen over de brug; de bijna gepensioneerde wethouder van de partij der Farizeeërs hoefde zich alleen nog maar te laten bewieroken. Bewoners blij en enthousiast starten ze het project op. Wat fijn! En mooi dicht bij de burger, die een hoofdrol krijgt….
Nee dus
Nà de fusie: burgemeester weg en een naar de overheid gevluchte zzp-er wordt ineens verantwoordelijk ambtenaar maar vond het energie plan niks, bovendien moet er eerst een warmte-visie komen -die kwam veel te laat en leverde dus vertraging; uitstel. En intussen was een ander doel gevonden voor het (gelabelde) Rijksgeld. De partij der Farizeeërs levert intussen een nieuwe, aardige wethouder, die het plan niet begrijpt, en het hele dossier aan de gevluchte zzp-er overlaat.
De raad, niet zo kundig op energiegebied, liet zich vervolgens door deze afschepen. Pers, zoals meestal, afwezig. De actieve dorpsbewoners werden het bos in gestuurd, andere werden dorpsbewoners buiten het zicht van de raad gepaaid om ambtelijke plannen te steunen. Want er zou ‘Groningengeld’ komen, alleen, tja, daar moesten de nodige regelingen voor geschreven worden -“daar gaat de gemeente niet over”-, verdere vertraging dus van het oorspronkelijke plan dat al de nodige averij had opgelopen. Raad eens wie mocht werken aan de voorwaarden van de niet-gemeentelijke regeling? Precies. In een hogere schaal, dat wel.
Allemaal dus op een plek met tandeloze tegenmacht en zonder kritische goed geïnformeerde pers. De niet bestede gelden dreigen naar andere bestedingsdoelen te gaan.
18 maart
Ik hoop zo, dat nieuwe raadsleden de democratische erosie gaan keren en de gemeente voorwaardenscheppend maken.
Landelijke partijen als VVD, D66, PvdA, CDA en CU hebben tientallen jaren problemen vooruitgeschoven (bijvoorbeeld de jeugdzorg en de toeslagen), daarom is mijn hoop gevestigd op locale partijen en niet de dependances uit Den Haag.
© Annigje T. Broekeman-Wijland