Door Henk Weiland ©
Aanstaande zaterdag 14 november zal PRO zijn ledencongres houden waarbij de kandidatenlijst voor de Provinciale Statenverkiezing op 17 maart 2027 wordt vastgesteld. Vaak hebben dit soort bijeenkomsten een hoog reuniegehalte, waarbij het “Hee, ben jij er ook weer” niet van de lucht is.
Met name in Friesland worden er tijdens zo’n vergadering weinig wanklanken gehoord. Zeker wanneer er ook nog pers bij aanwezig is. In de aanloop naar de verkiezingen moet de partij vooral eenheid uitstralen en kritische geluiden worden dan meestal effectief in de kiem gesmoord.
Toch is er een controversieel onderwerp waar je tijdens deze ledenvergadering moeilijk aan voorbij kunt gaan zonder je geloofwaardigheid te verliezen. Dat is de bouw van plandeel De Hem onder Goutum, 450 woningen naast een uniek vogelbroedgebied: de Hounspolder.
Het is natuurlijk makkelijk om dat af te doen als een zaak die alleen de gemeente Leeuwarden aangaat. Dat is dan wel erg formalistisch. Beide regionale kranten (Leeuwarder Courant en Friesch Dagblad) hebben er al vele pagina’s mee gevuld, de Omrop heeft er een documentaire over gemaakt die ook landelijk is uitgezonden en Actief (weekblad in Burgum e.o.) wijdde een heel artikel aan de zitting bij de Raad van State in Den Haag.
Daarnaast is er in december 2025 een motie van BBB en FNP aangenomen waarbij ze de gedeputeerden van Friesland vragen om de gemeente Leeuwarden te verzoeken elders te bouwen. De PvdA en GroenLinks hebben deze motie niet gesteund.
Gelukkig krijgen ze nu als PRO alsnog een herkansing om tijdens hun ledenvergadering eenzelfde motie aan te nemen waarbij ze de gemeenteraad verzoeken om een buffer van 300 meter tussen De Hem en de Hounspolder aan te houden. Mocht de gemeenteraad dit honoreren dan is het bouwplan financieel niet meer rendabel en komt het te vervallen.
Het belangrijkste argument, dat ook door de gemeente bij de Afdeling bij de Raad van State werd aangevoerd, was dat er gekozen moest worden tussen vogels en woningbouw en dat bij een buffer van 300 meter het hele bouwplan zou komen te vervallen. Een valse keus wanneer er genoeg andere plekken zijn om die woningen daar neer te zetten. De Raad van State liet dit verweer van de gemeente buiten beschouwing.
Een ander argument was de woningkrapte. De woordvoerder van de PvdA hield tijdens de behandeling in de raad een heel verhaal over gestreste jongeren die maar geen woningen konden vinden. Waarna met een beschuldigende vinger gewezen werd naar de aanwezige actievoerders tegen de woningbouw van De Hem.
“Op de publieke tribune zitten geen jongeren!”
Terugkijkend kun je dit moeilijk anders zien dan een gelegenheidsargument. Jongeren, die vaak aangewezen zijn op sociale huurwoningen, zijn nu slechter af dan in 2023 toen de gemeente akkoord ging met de bouw van De Hem.
Volgens cijfers van de gemeente zelf zijn er tussen 2022 en 2026 in totaal 5300 koopwoningen bijgekomen. Het aantal bijgebouwde sociale huurwoningen in dezelfde periode bedroeg slechts 400 stuks. Sneu voor die gestreste jongeren.
Uiteraard kwam dat tijdens de gecombineerde ledenraadsvergadering van PvdA en GroenLinks voorafgaande aan de gemeenteraadsverkiezingen niet aan de orde. Wel werd er een motie aangenomen dat van alle nieuw te bouwen woningen dertig procent sociale huur moet zijn. Een motie waarvan de strekking al opgenomen was in de regionale woondeal van 2022.
Het doet me denken aan het bord met reglementen dat ik ooit tegenkwam bij de ingang van een volkstuincomplex. Een van de regels luidde: “Het is verboden te stelen.” Het is te hopen dat het een van de PRO-leden lukt om het onzalige huizenbouwplan aan de orde te stellen. Tijdens de ledenraadsvergadering in Leeuwarden lukte dit niet.
Het lid dat de Hounspolder aan de orde wilde stellen kreeg te horen: “Daar hebben we het in de raad al vele malen over gehad.” Einde discussie. Dan laat je je als ledenvergadering wel erg makkelijk aan de kant zetten. Met zulke volgelingen zou menig sekteleider zijn handen dichtknijpen.
Op zes oktober heeft de Raad van State uitspraak gedaan waarbij de gemeente zes maanden de tijd krijgt om tot een betere onderbouwing van haar plan met betrekking van de bufferzone te komen. Die periode loopt af vlak voor de provinciale verkiezingen.
Ongetwijfeld zal ook tijdens de verkiezingscampagnes de hele gang van zaken rondom de Hounspolder opnieuw een rol gaan spelen. Wanneer PRO, als provinciale partij, geen probleem heeft met woningbouw in De Hem laten ze zich hierover dan ook duidelijk uitspreken.
Dat is wel zo eerlijk naar de kiezers toe die dan ook weten wat ze van deze partij in de toekomst kunnen verwachten wanneer ze weer in het college komen. We wachten maar af.
Het zal komende zaterdag met al die PRO-mensen in ieder geval wel weer een gezellige boel worden. Daar hoeven we niet over in te zitten.
“Hee, ben jij er ook weer!”