Hoe ziet de toekomst van het CDA eruit met de politieke leidsman Henri Bontenbal? Hij is momenteel fractievoorzitter van de christendemocraten in de Tweede Kamer.
In de zomer van 2023 werd Bontenbal op 14 augustus de politieke leider, lijsttrekker en fractievoorzitter in de Tweede Kamer van het CDA. Het Tweede Kamerlid geldt als veelbelovende nieuwkomer en moet na jaren van interne strijd en slechte verkiezingsuitslagen de ‘wederopbouw’ leiden. Het CDA verkeert in doodsnood, schrijft het AD op 11 en 12 augustus in de digitale uitgave.
(bron: https://www.ad.nl/politiek/henri-bontenbal-wordt-partijleider-van-het-cda~ad31b28a/)
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2023 behaalde het CDA met Bontenbal als lijsttrekker vijf zetels en met die van 29 oktober 2025 achttien zetels. Een flink herstel werd gerealiseerd.
In de peilingwijzer van Ipsos I&O en Verian/Een Vandaag, aangepast op 4 september 2026, schommelt het CDA tussen dertien tot zeventien zetels, dat is 8,7% tot 10,5% van het kiezerstotaal. (bron: https://peilingwijzer.tomlouwerse.nl/) Ruim een week later scoort het CDA bij Maurice de Hond twaalf Kamerzetels, en is weggezakt naar het laagste niveau sinds eind 2024, aldus de peilingskenner. Ten aanzien van het huidige aantal Tweede Kamerzetels van achttien is dat een verlies van zes. (bron: https://maurice.nl/2026/09/13/gat-tussen-pro-en-de-tweede-partij-weer-groter-9-zetels/)
Jazeker, vaak zijn peilingen een weerspiegeling van een bepaald tijdsmoment waarop de kiezer zich al dan niet op basis van een zeker gevoel laat leiden door het debat van een maatschappelijk vraagstuk. Daarnaast kan de kiezer zich voor een partij uitspreken als bijvoorbeeld de partijleider in de media goed overkomt. En dat laatste is, volgens mij, wel in grote lijnen van betrekking op Bontenbal.
De gevestigde media schrijven nauwelijks of helemaal niet over feitelijk geconstateerd onfatsoen van Bontenbal. Zij richten de pijlen – overigens vaak niet ten onrechte – op politieke vertegenwoordigers van FvD en PVV.
Er is dus wel wat mis met het politieke normbesef van de meestal braaf ogende CDA-leider. Jantje Dijkgraaf schrijft begin augustus 2025 dat Bontenbal zich afvroeg waarom corona niet alleen domme mensen raakte. Ook geeft de columnist aan dat de CDA-voorman allen met kritiek op het klimaatbeleid: domme klimaatontkenners noemde. Tenslotte heeft Bontenbal beweerd dat mensen die vermeende desinformatie over het klimaatbeleid verspreidden strafrechtelijk vervolgd konden worden, aldus Dijkgraaf. (https://www.facebook.com/jan.dijkgraaf/posts/nieuw-briefje-van-jan-aan-rolo-bontenbalbeste-rolo-iedereen-die-w%C3%A9l-over-een-eni/24966574936277815/)
Trudie Pasterkamp noemt in een column van 30 augustus 2025 op enkele kwalijke tweets van Bontenbal. Hij omschrijft personen, die een coronaprik weigerden, als aanhangers van de “flat-earth-theorie”, met andere woorden, dommer dan dom, aldus Pasterkamp. De door het CDA-weggetreiterde Pieter Omtzigt moest het eveneens ontgelden bij Bontenbal. De CDA-er reageerde op X onder een tweet van Omtzigt dat ze hem (Omtzigt) eens moesten sensibiliseren. (https://www.maassluis.nu/author/trudiepasterkamp/)
Hoe ziet de politieke toekomstmuziek van het CDA onder leiding van Bontenbal eruit? Voor een deel van de CDA-stemmers op het platteland heeft die muziek een valse toon, omdat onder Bontenbal volledig wordt gekozen voor het ingezette stikstofbeleid. Daarnaast wordt door een groep – vroegere – kiezers de lijn van het migratiebeleid door het kabinet, bestaande uit D66, VVD en CDA, niet begrepen en gewaardeerd. Een andere factor houdt in dat de confessionele achterban van het CDA steeds kleiner wordt en een grote groep kiezers, die in 2025 hun stem aan het CDA gaven, niet meer hecht aan de zondagse kerkgang.
Het is bepaald niet onmogelijk dat PRO, onder leiding van de momenteel uitstekend opererende Jesse Klaver, met de volgende Tweede Kamerverkiezingen de grootste politieke partij wordt. Het CDA zal ergens in de subtop eindigen met acht tot negen zetels, maar nodig zijn om PRO en D66 aan een linkse meerderheid te helpen. Bontenbal krijgt in dit nieuwe linkse kabinet voor bewezen diensten een ministerspost. En de VVD zal voor een reeks van jaren onbegrijpelijk beleid – geheel terecht -aan een politieke opfrissing toe zijn in de oppositiebanken.
Het CDA zal, ondanks toekomstige regeringsdeelname, wegzakken in de grijze middenmoot van de landelijke politiek. En dat is mede te danken aan onjuiste inschattingen van CDA-leider Bontenbal door de ooit zo vertrouwde politieke middenpositie grotendeels vaarwel te zeggen.
Wiebe Dooper