Door Rob Goedhart
Daar stonden ze dan, de Koning en de ministers van het kabinet van premier Rob Jetten op het bordes van Paleis Huis ten Bosch.
Het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA zegt snel zaken op te willen gaan lossen. Dat vraagt voor dit minderheidskabinet een helder startplan. Want daarna moet het kabinet in de Tweede Kamer een meerderheid gaan zoeken.
Maar de vraag is: wie bepaalt dat startbeleid?
Als het over klimaat gaat dan gaan daar straks al twee ministers over. CDA-minister Heleen Herbert van ‘Economische Zaken en Klimaat’ en minister van ‘Klimaat en Groene Groei’ Stientje van Veldhoven van D66. Huh? Alsof er twee soorten klimaat zijn.
Ze gaan beide huizen in het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Het ministerie van Klimaat en Groene groei wordt opgeheven.
Hiermee wordt een signaal afgegeven. Niet het klimaat krijgt het primaat maar de economie. Dit geeft te denken over de houding van D66. Met Rob Jetten voorop. In het nog zo jonge leven van deze premier blijkt hij al heel flexibel met dit soort zaken om te kunnen gaan. In het laatste kabinet Rutten werd hij minister van Klimaat en Energie. Een in 2022 geheel nieuw ministerie. Maar Rob stond dan ook bekend als ‘klimaatdrammer’. Doch zie: er komt een mogelijkheid om aan de macht te komen en hij – en D66 – gooien vrijwel alles overboord. Naar ik begreep uit de NOS-reportage rondom de bordesscene zegt inmiddels minister Van Veldhoven van ‘Klimaat en Groene groei’ dat zij zich realiseert dat er inmiddels anders over klimaat gedacht wordt…. (Minder ernstig?) Maar goed, D66 is het gewend om kroonjuwelen in het water te gooien. Over de gekozen minister president en het referendum – de oorspronkelijke gedachte van mensen als Hans van Mierlo – hoor je ze nooit meer.
A-sociaal
Als mensen in het verleden de PvdA iets te links vonden schoven ze nog wel eens op naar D66. (Zo ook ondergetekende). Iets meer liberaal, maar nog wel sociaal. Maar met het beoogde beleid van dit kabinet zal dat niet zo snel meer gebeuren.
Want inmiddels is duidelijk dat er onder leiding van Jetten fors gesneden gaat worden in de zorg en sociale zekerheid. Wie dát beleid gaat bepalen is echter uiterst troebel. Zeker als je er als eenvoudige burger van buitenaf naar kijkt.
D66 levert de minister voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid: Hans Vijlbrief. Maar je zal maar werknemer zijn en langdurig arbeidsongeschikt worden. Wie stelt dan de regels vast? Vijlbrief? Of de minister van Werk en Participatie; de VVD-er Thierry Aartsen? Of gaat CDA-minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg er over? En misschien wil de Minister van Volksgezondheid – Sophie Hermans (VVD) er wel iets over te zeggen hebben.
Ach ja, dan blijken er ook nog twee ministeries over sport te gaan…. ‘ Langdurige zorg en Sport’ en ‘Volksgezondheid, Welzijn en Sport’. Dan gaan Mirjam Sterk en Sophie Hermans waarschijnlijk gezellig samen naar iets als de Olympische Spelen of de wereldkampioenschappen voetbal.
Ik dacht dat de partijen streefden naar een slanke en slagvaardige overheid. In het belang van het land. Maar als je op deze manier de ministersploeg samenstelt dan zal er volgens mij een apart ambtenarenapparaat opgezet moeten worden voor ‘inter-departementeel-overleg’.
Bij de verdeling van de ministersposten lijkt het partijbelang toch weer voorop te hebben gestaan. CDA-partijleider Henri Bontebal had het op TV over ‘het moeten polderen met zo’n minderheidskabinet’. Dat polderen lijkt te beginnen vanuit een kabinets-moeras van ministers.
