Door Bert van den Braak op Parlement.com
Het ontbreken van een meerderheid is een groot risico.
Met ieder nieuw kabinet begint een nieuw avontuur, soms zelfs in de vorm van een experiment. De formatie kan uitmonden in een gezamenlijk gedragen missie, maar kan evenzeer niet meer dan ‘gestold wantrouwen’ zijn, met het adagium: zo moet het dan maar. Dat laatste gebeurde relatief vaak en liep geregeld niet goed af. Het kabinet-Den Uyl valt zeker in die categorie. Hoewel het kabinet de rit uitzat, was het – anders dan soms in de beeldvorming – geen groot succes.
De politieke situatie na de verkiezingen van 29 november 1972 vertoont overeenkomsten met de huidige. Het blok van de progressieve drie (PvdA, PPR, D’66) weigerde met andere partijen te onderhandelen. Ter rechterzijde was nauwelijks een meerderheid, al had de in juli dat jaar gevallen coalitie (KVP, VVD, ARP, CHU en DS’70) nog 76 zetels. Bij de christendemocraten was echter veel verdeeldheid en weinig steun voor herstel van die combinatie.
De door staatsraad Ruppert als informateur aanbevolen formatie-Burger verliep merkwaardig: geen echte onderhandelingen, maar een geraffineerd spel om de verdeeldheid bij de drie christelijke partijen uit te buiten. De ARP’ers Boersma en De Gaay Fortman bleken bereid om – tegen de zin van voorman Biesheuvel – toe te treden tot een kabinet-Den Uyl. Burger bracht daarna de CHU ertoe zichzelf buitenspel te zetten.
Leest u verder via: https://www.parlement.com/column/202601/altijd-een-avontuur-2
Eerder verscheen:
https://www.brekt.nl/politieke-column-altijd-een-avontuur-1/