Door Ben Stegeman op Liwwadders.nl
Vroeger had je in het theater een heel simpel, doch doeltreffend mechanisme: de ‘uitknop’. Die zat niet op het podium en ook niet in de meterkast van de directeur, maar in de benen van het publiek. Vond je een cabaretier een hork? Dan liep je halverwege de pauze naar de bar en kwam je simpelweg niet meer terug. Vond je de grappen smakeloos, de timing belabberd of de toon verwerpelijk? Dan lachte je niet. Dat heette volwassenheid. Je kocht een kaartje, nam een artistiek risico, en soms verloor je een paar tientjes en een avond van je leven. Zo werkte de markt van de vrije geest.
Maar we schrijven 2026, en de theaterprogrammeur heeft zichzelf een nieuwe, ongevraagde rol aangemeten: die van de morele oppas. Neem theater De Bres in Leeuwarden of Nieuw Geesterhage in Castricum. Daar is de artistieke vrijheid gesneuveld in de loopgravenoorlog van de ‘boze mail’. Zodra er drie professioneel verontwaardigde inbox-strijders op de verzendknop drukken, schieten de theaterdirecteuren in een kramp. “Wij werken niet mee aan haatdragende optredens,” klinkt het dan plechtig, terwijl ze de bezem door hun speelschema halen. De deuren gaan op slot, de lichten gaan uit, en de moralistische borstklopperij kan beginnen.
Laten we even heel duidelijk zijn: ik ben zelf absoluut geen fan van Rogier Kahlmann. Zijn stijl is me vaak te lomp, de grappen te makkelijk en het is simpelweg niet mijn kopje thee. Maar mijn persoonlijke smaak, of die van een overgevoelige programmeur, zou er in deze discussie totaal niet toe moeten doen. Het gaat namelijk om het principe dat we schijnen te vergeten: de allerbeste humor móét schuren. Humor is de slijpsteen van de geest; het is de enige plek in de samenleving waar we de randen van het fatsoen mogen opzoeken om te kijken wat daarachter ligt. Als je de scherpe randjes van het cabaret afvijlt tot er alleen nog een gladgestreken, politiek correcte massa overblijft, dan kun je de deuren van het theater net zo goed direct dichttimmeren.
Leest u verder via: https://www.liwwadders.nl/de-kahlmann-kramp-waarom-de-censuurclown-het-theater-vermoordt/