Vier zaken als de falende FNP, het autoluwe beleid, de bruinhemden-kwestie en het gerommel in de BBB spelen een rol bij bepaalde kiezers hun stem al dan niet op een bepaalde politieke partij op woensdag 18 mei in Súdwest-Fryslân uit te brengen. In welke mate iedere afzonderlijke kwestie een rol speelt in het stemgedrag, valt lastig in te schatten, uitgezonderd de betekenis van het autoluwe beleid.
Falen FNP
De FNP nam op 29 oktober 2025 deel aan de Tweede Kamerverkiezingen, die uitliepen op een fiasco. Eind augustus stemde 56% van de aanwezige FNP-leden op een bijeenkomst in Franeker mee te doen aan die landelijke verkiezingen, waar 44% tegen was. We staan hier met de rug tegen de muur en het mes op de keel, want het bestuur heeft al besloten om mee te doen, zei een kritische Annigje Toering, voormalig FNP-Statenlid.
Op woensdag 29 oktober 2025 verwierf de FNP 9332 stemmen, terwijl 70.000 nodig waren voor het behalen van 1 Kamerzetel. Tweederde van die stemmen, 6489 om precies te zijn, haalde de FNP in de 18 Friese gemeenten, blijkt uit de verkiezingsuitslagen, aldus LC-journalist Ton van der Laan. Ongeveer 2800 kiezers buiten Fryslân stemden op de FNP. Al met al valt partijvoorzitter Jan Arendz en lijsttrekker Aant Jelle Soepboer onvoldoende politiek inzicht te verwijten.
Het op onvoldoende niveau bedrijven van politiek zien we terug in Súdwest, waar de FNP in het voorjaar van 2022 Henk de Boer presenteerde als wethouder van Financiën. Gedurende de collegeperiode 2022-2026 bleek hij onvoldoende kennis en kunde te hebben van deze zware portefeuille.
Autoluw beleid
De FNP, onder leiding van fractievoorzitter Tjerk Bouwhuis, blijkt de negatieve gevolgen van het autoluwe beleid voor de Sneker binnenstad niet onder ogen te willen zien, evenals de andere twee collegepartijen, PvdA en CDA.
Aangezien verantwoordelijk wethouder Michel Rietman constant faalt bij de uitvoering van het autoluwe beleid, zal met name GroenLinks-PvdA tegen stemverlies oplopen in de Noorderhoek, Sperkhem, Noordoosthoek en andere wijken in de Waterpoortstad op woensdag 18 maart.
Een van de grootste grieven tegen het autoluwe beleid is het ontstane sluipverkeer door tal van straten in Sneek, waar Rietman geen oplossing voor heeft. Als mogelijkerwijs de Singel 24 uur per dag voor het autoverkeer wordt afgesloten, neemt het sluipverkeer nog meer toe. Hierdoor zijn veel inwoners de dupe. In de Willem Lodewijkstraat zijn al mensen verhuisd vanwege de overlast van het vele autoverkeer.
Bruinhemden-kwestie
PvdA-raadslid Jan Flikkema kwalificeerde op donderdag 29 januari 2026, op zijn eigen Facebookpagina, PVV-leden als bruinhemden. In de raadszaal van het Bestjoershûs aan de Sneker Marktstraat is een dergelijke uitlating nog nooit naar voren gebracht.
PVV-fractievoorzitter Cees Riezebos voelt zich beledigd door de uitspraak, mede vanwege het oorlogstrauma van zijn ouders waarmee hij opgroeide, en besloot op maandagochtend 23 februari aangifte te doen. Daarvoor slaagde burgemeester Jannewietske de Vries er niet in de bruinhemden-kwestie tot een goed einde te brengen, terwijl wethouder Marianne Poelman zich bij Riezebos verontschuldigde over de gedane uitspraak.
Gerommel in BBB
Het passeren van Mona Keijzer als fractievoorzitter en partijleider van de BBB, heeft gevolgen voor het stemgedrag van de kiezer in alle gemeenten waar de partij deelneemt aan de raadsverkiezingen, dus ook in Súdwest. Het optreden van de nieuwe partijleider en fractievoorzitter Henk Vermeer, en collega-Kamerleden Caroline van der Plas en Femke Wiersma, was in deze kwestie ronduit amateuristisch.
Desondanks blijft BBB-lijsttrekker Jelmer de Groot in Súdwest optimistisch over het behalen van één of meerdere raadszetels en wijst erop dat er nog twee spannende campagneweken voor de deur staan.
BBB-lijsttrekker Wesley Kragt in de stad Groningen tegen RTV Noord: Deze ruis op de lijn is niet prettig voor ons. Het is vervelend, maar we laten ons er niet door leiden. Den Haag is Den Haag. Wij zijn hier actief. Het is voor ons alle reden om lokaal nog een stap harder te zetten.
Conclusie
Het falen van de FNP en de bruinhemden-kwestie zullen een kleine tot zeer kleine groep kiezers beïnvloeden. En het gerommel binnen de BBB kan van meer iets grotere betekenis zijn op woensdag 18 maart.
Vrijwel zeker dreigt het college van PvdA, CDA en FNP door het falende autoluwe wel de meerderheid in de raad van Súdwest verliezen. Dan zal met het oog op een nieuw te vormen college een vierde gegadigde gezocht moeten worden en daarvoor komen drie partijen in aanmerking: D66, Nieuw Sociaal en VVD. Afhankelijk van het te behalen aantal zetels, komen de democraten het meest in aanmerking om aan te schuiven.
Wiebe Dooper