Door Sofie Witteveen op OmroepSúdwest.nl
SÚDWEST-FRYSLÂN- De gemeente Súdwest-Fryslân verwacht vanaf 2028 structurele financiële tekorten. Welke plannen daardoor mogelijk worden aangepast of uitgesteld, is nog niet duidelijk. Het college wil de komende tijd samen met de gemeenteraad onderzoeken waar ruimte zit om minder uit te geven en waar investeringen nodig blijven.
De begroting voor 2027 is sluitend, maar voor de jaren daarna ziet de gemeente financiële uitdagingen. Als er niets verandert, moet Súdwest-Fryslân de komende jaren meer geld uit de reserves halen om de begroting rond te krijgen. Het college wil voorkomen dat die reserves structureel worden gebruikt om tekorten op te vangen.
Volgens wethouder Bauke Dam is het nog te vroeg om te zeggen waar inwoners vanaf 2028 precies rekening mee moeten houden. De gemeente is daarvoor afhankelijk van inkomsten van het Rijk, die volgens hem lastig te voorspellen zijn.
“De begroting is topsport, vooral met de grillige inkomsten vanuit het Rijk”, zegt Dam. Het college wil niet zomaar plannen schrappen, maar eerst bekijken welke keuzes mogelijk zijn en welke gevolgen die hebben.
Gemeenteraad moet keuzes maken
De komende periode wil het college inzichtelijk maken waar de gemeente haar geld aan uitgeeft en welke ruimte er is om uitgaven anders in te zetten. Daarbij wordt onder meer gekeken naar wettelijke taken en naar uitgaven waar mogelijk meer ruimte bestaat.
Dam benadrukt dat het uiteindelijk aan de gemeenteraad is om te bepalen waar het geld naartoe gaat. De gemeente geeft jaarlijks ongeveer 395 miljoen euro uit. “Waar gaan die 395 miljoen per jaar aan opgemaakt worden, waar zetten we die op in? Dat is aan de raad.”
Het college wil de raad daarom helpen om de verschillende mogelijkheden en gevolgen goed in beeld te krijgen. Pas daarna kunnen keuzes worden gemaakt over investeringen en uitgaven waarop mogelijk kan worden bespaard.
Reserves zijn bedoeld voor tegenvallers
Een belangrijk aandachtspunt is de ontwikkeling van de algemene reserve. Volgens de financiële vooruitblik daalt die reserve van ongeveer 29,8 miljoen euro naar circa 16,7 miljoen euro in 2030 als de gemeente geen aanvullende maatregelen neemt.
Het college wil voorkomen dat de reserves ieder jaar worden aangesproken om structurele tekorten op te vangen. “Je spaarpotje is echt voor als het eens onverwacht tegenzit”, zegt Dam.
Daarom wil het college samen met de gemeenteraad onderzoeken hoe de structurele uitgaven beter kunnen aansluiten op de inkomsten. Dat betekent niet dat al vaststaat welke plannen worden aangepast of geschrapt.
Ook schoolgebouwen vragen om grote investering
Naast de verwachte tekorten krijgt de gemeente te maken met een grote opgave rond onderwijshuisvesting. Vanaf ongeveer 2033 kunnen de jaarlijkse kapitaallasten hiervoor oplopen tot zes à zeven miljoen euro.
Veel schoolgebouwen zijn volgens Dam verouderd en sluiten niet meer volledig aan bij het onderwijs dat tegenwoordig wordt gegeven. De gemeente onderzoekt daarom hoeveel geld precies nodig is en hoe de investering kan worden betaald.
“We hebben die bewust in deze begroting genoemd, zodat mensen weten dat dit er ook aankomt”, zegt Dam. Over de precieze omvang van de investering en de mogelijkheden om die te bekostigen, is nog meer onderzoek nodig.
De gemeente wil de financiële opgave voor het onderwijs zichtbaar houden in de meerjarenraming, terwijl tegelijkertijd wordt gezocht naar manieren om de begroting op langere termijn in evenwicht te houden.
Welke financiële keuzes de gemeenteraad uiteindelijk maakt en wat inwoners daarvan gaan merken, moet de komende periode duidelijker worden.