Door LTO Nederland
LTO heeft de Samenhangende aanpak Landbouw, Natuur en Stikstof nauwgezet bestudeerd. Deze samenhangende aanpak stuurde minister Van Essen vorige week naar de Tweede Kamer. In de voorstellen zijn belangrijke onderdelen overgenomen van de stikstofaanpak die LTO voorstaat. Maar we zien ook veel onderwerpen die vragen oproepen en nadere uitwerking behoeven. Op cruciale onderdelen wijkt de aanpak af van het door ons voorgestelde totaalpakket. In de komende maanden zullen we ons er maximaal voor inspannen dat onze voorstellen integraal worden overgenomen in de stikstofaanpak van het nieuwe kabinet.
Totaalpakket
Op 27 maart stuurde minister Van Essen (LVVN) de Samenhangende aanpak Landbouw, Natuur en Stikstof naar de Tweede Kamer, samen met een juridische reflectie over de introductie van een rekenkundige ondergrens. We zijn verheugd om te constateren dat de aanpak belangrijke elementen overneemt uit het ‘Bouwstenendocument emissiereductie’ dat LTO vorig jaar met provincies, gemeenten, waterschappen en NAJK publiceerde. Onlangs heeft LTO de stikstofaanpak zoals wij die voorstaan nog eens uitgebreid en in detail toegelicht en onderbouwd. Daarbij heeft LTO altijd benadrukt dat onze voorstellen een totaalpakket vormen. De onderdelen waaruit het is opgebouwd, zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De verschillende elementen zijn geen vrijblijvend meerkeuzemenu waar naar believen uit gesnackt kan worden.
Vanuit LTO hebben we onze stikstofvoorstellen volledig en gedegen juridisch laten onderbouwen. Met deze voorstellen kunnen geborgde emissiereductie en vergunningverlening op korte termijn op gang komen. Bovendien bieden de voorstellen, die nu al meer dan een jaar op tafel liggen, de zekerheid dat PAS-melders, Interimmers en overige knelgevallen op korte termijn gelegaliseerd kunnen worden.
Emissiereductie onder voorwaarden
LTO onderschrijft de richting en de noodzaak van substantiële emissiereductie. Maar de voorgestelde uitwerking van de minister sluit nog onvoldoende aan bij de randvoorwaarden die juridisch en bedrijfskundig nodig zijn om de impasse daadwerkelijk te doorbreken. In het Bouwstenendocument emissiereductie heeft LTO zich achter de 42% – 46 % reductie geschaard, maar wel nadrukkelijk onder voorwaarden. Wat in de Kamerbrief ontbreekt, is zicht op handelingsperspectief, op vergunningverlening en op rechtszekerheid voor agrarische ondernemers. Terwijl al die zaken wel harde randvoorwaarden zijn om de doelen te kunnen halen: juridische herstructurering en geborgde emissiereductie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Start van de uitwerking
Wat LTO betreft is de samenhangende aanpak die minister Van Essen vorige week publiceerde de start van een uitwerkingstraject. De voorgestelde aanpak roept op veel onderdelen vragen en zorgen op. Deze onderdelen zullen nader uitgewerkt moeten worden. Enkele voorbeelden daarvan zijn het systeem van bedrijfsgerichte emissiereductie, het verwijderen van de KDW uit de wet maar eveneens als normatief kader in de vergunningverlening, en de wijze waarop invulling wordt gegeven aan ‘additionaliteit’.
Op andere onderdelen worden in de samenhangende aanpak keuzes gemaakt die fundamenteel afwijken van de totaalaanpak zoals LTO die voorstaat. Daarover zullen we, in aanloop naar het volgende Kamerdebat over stikstof op 24 juni, het gesprek aan gaan met de minister, het departement, het kabinet, de Kamer en andere organisaties. Op deze onderdelen moeten de voorstellen wat LTO betreft echt aangepast worden. Dit betreft met name het in samenhang aanpakken van emissiereductie én wetswijziging. Ook hebben PAS-melders, Interimmers en overige knelgevallen met de voorgestelde aanpak geen garantie op legalisatie op de korte termijn. De voorgestelde zonering kan alleen effectief zijn als deze onderdeel is van een geborgd programma met bijpassend instrumentarium, waaronder landinrichting, zodat bedrijven in deze zone niet klemgezet worden. Ook voor deze bedrijven geldt dat handelingsperspectief en rechtszekerheid nodig is om te kunnen verduurzamen, innoveren, verplaatsen en of te extensiveren zodat ze stappen kunnen zetten om weer een generatie vooruit te kunnen.
Tijdpad cruciaal
In de samenhangende aanpak ontbreekt een tijdstraject. Maar zonder handelingsperspectief, bijvoorbeeld op vergunde stalinnovaties, zal de 42% – 46% emissiereductie nooit gehaald worden. LTO benadrukt dat het nodig is dat er nu stappen gezet moeten worden en dat het kabinet daarom nog vóór de zomer wetsvoorstellen in procedure moet brengen, zodat deze uiterlijk 1 januari 2027 in werking kunnen treden. Alleen met dit tijdpad ontstaat voldoende zekerheid om emissiereductie daadwerkelijk te realiseren. Uitstel aan de juridische zijde van de medaille geeft ook vertraging in de emissieaanpak.