In de zesde bijdrage van ONDER DE LOEP over de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag 18 maart wordt een kijkje genomen in het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA in Súdwest-Fryslân.
De introductie van het partijprogramma wordt gekenmerkt door een buitengewoon hoog optimisme. Súdwest moet bijna wel een sociaal-emotioneel, gezond en groen idyllisch paradijs zijn om in te wonen:
We werken aan een gemeente die bruist van positieve energie. Dorpen en wijken waar ondernemers en vrijwilligers met elkaar de ruimte krijgen om het verschil te maken. Waar zorg en welzijn dichtbij zijn. Groene steden waar je gastvrij wordt ontvangen. Een schone lucht en helder water, zodat jong en oud gezond kan leven. Een plek waar iedereen telt en mee kan doen.
Het ophemelen van Súdwest-Fryslân wordt in één van de slotregels gelukkig een beetje gerelativeerd:
Samen willen we verder nuchter verder bouwen en nog meer voor elkaar krijgen.
Hieronder verder een reeks fragmenten uit het programma van GroenLinks-PvdA met daarachter een veelal kort commentaar (C:).
Volkshuisvesting op 1
Tot 2030 bouwen we 2.600 woningen, met plannen voor 5.000 extra. Minstens 40% is sociale huur en 30% betaalbare koop.
Een goed uitgangspunt.
Panden die langer dan een jaar leegstaan, belasten we. De opbrengst gaat naar nieuwe woningen.
In en direct buiten de Sneker binnenstad staan panden reeds jarenlang leeg en collegepartij PvdA heeft – evenals het CDA- gewoon toe staan kijken.
De afgelopen jaren heeft GroenLinks-PvdA samen met andere fracties met succes gevochten voor het behoud van ons streekziekenhuis Antonius in Sneek.
C: Vooral Annette Imhof, sinds oktober 2024 voorzitter van de Raad van Bestuur van Antonius, drukte haar stempel op het behoud van het ziekenhuis voor de regio Sneek.
Gezondheid begint buiten, niet in de spreekkamer. In schone lucht, groen, water en ruimte om te bewegen en cultuur te beoefenen. Daarom denken we bij de inrichting van onze dorpen en wijken ook aan gezondheid: veilige fietsroutes, wandelpaden, speelplekken, plekken voor ontmoeting en frisse lucht dragen net zo bij aan welzijn als een huisarts of ziekenhuis.
C: Er wordt een nogal onlogische relatie gelegd tussen het beoefenen van cultuur en gezondheid.
Met SWF Tichtby – een initiatief van GroenLinks-PvdA waarbij de gemeente persoonlijk in de dorpshuizen en wijken komt – staan we letterlijk dichter bij mensen.
C: Zeer goed!
Jongeren beslissen mee.
› We richten jongerenraden op en voeren een generatietoets in: bij elk beleid kijken we naar de impact op de toekomst. Jongeren krijgen echte invloed, niet alleen inspraak.
C: Mooie beloften, maar een concrete uitwerking ontbreekt!
Mentaal welzijn dichtbij.
Jongerenwerkers, scholen en huisartsen trekken samen op. Hulp is laagdrempelig, zonder oordeel en zonder wachtlijst.
C: Te waarderen uitgangspunt en wederom mist een heldere uitwerking.
Zichtbaar en menselijk optreden.
Meer boa’s en wijkmariniers (naar voorbeeld van Rotterdam) zorgen samen met wijkagenten en jongerenwerkers voor rust en verbinding in de wijken. We grijpen in waar het moet, en helpen waar het kan.
C: Merkwaardig toch dat burgemeester Jannewietske de Vries, een partijgenoot, met betrekking tot overlast van fatbikers in de Sneker binnenstad pas door een dringend artikel van journalist Wim Walda in 2025 met betrekking tot dit vraagstuk wakker werd en besloot tot meer surveillance.
Verkeersveilig en fietsvriendelijk
De auto is soms erg nodig en ook zeker welkom, maar te gast. Binnen de bebouwde kom wordt 30 km/u de norm. We maken straten veiliger bij scholen, dorpshuizen en drukke oversteekplaatsen.
C: 30 km per uur is niets op tegen. Opvallend is dat GroenLinks-PvdA nergens het autoluwe gebeuren noemt in Sneek. Zoals bekend is dit slecht uitgevoerd door de eigen wethouder Michel Rietman en kost de belastingbetaler in Súdwest enkele miljoenen euro’s. Daarnaast worden Snekers op diverse trajecten geconfronteerd met sluipverkeer en daar biedt praatjesmaker Rietman ook geen oplossing voor.
Súdwest-Fryslân wordt dé fietsgemeente van Nederland: met veilige fietspaden en fietsroutes tussen de dorpen en steden, maar ook binnen de woonkernen. Daarnaast moeten er goede overstappunten komen naar OV en deelauto’s. Fietsen is gezond, duurzaam en hoort bij onze Friese vrijheid.
C: Fietsen hoort dus bij Friese vrijheid. Dergelijke uitlatingen horen thuis in de vroegere André van Duin Show.
Samenredzaamheid
In crisissituaties, zoals langdurige stroomuitval, zijn we op elkaar aangewezen. Daarom stimuleren we dorpen en buurten om zich hier samen op voor te bereiden. Door te weten welke kennis en vaardigheden er lokaal aanwezig zijn, kunnen inwoners elkaar beter ondersteunen. Het gesprek over mentale weerbaarheid en over de zorg voor kwetsbare dorps- en wijkgenoten is daarbij onmisbaar. Zo bouwen we aan sterke, samen redzame gemeenschappen.
C: Sociaal idealisme en een flink stuk betutteling zit in het dna van deze partij.
Waardering voor lokale ondernemers
Ondernemers zijn de motor van onze lokale economie. We eren hun inzet met de Ondernemersprijs en voegen een nieuwe categorie toe: ‘De Gastvrije Ondernemer’. Starters helpen we met minder regels en meer vertrouwen — want ondernemerschap bloeit als mensen de ruimte krijgen.
C: GroenLinks-PvdA heeft onvolledig zicht op het ondernemerschap in de Sneker binnenstad.
Eerlijke energie. Van en voor de mienskip.
Het klimaat verandert – ook in Súdwest-Fryslân. Warmere zomers, hevige buien, langere droogte: we merken het allemaal. Toch is de energietransitie te vaak overgelaten aan de markt. Mensen voelen zich buitengesloten, terwijl de winsten weglekken. Deasonde! Dat kinne we sels wol. GroenLinks–PvdA kiest voor de beste koers: eerlijk, sociaal en lokaal. De mienskip neemt het stuur terug. De opbrengsten blijven hier van onze dorpen en steden, bij onze mensen. Daarbij worden we ook minder afhankelijk van internationale ontwikkelingen.
C: Het doemdenken uit de vorige eeuw is met betrekking tot het klimaat van stal gehaald. En in Súdwest overleven we!, mede dankzij een talentvolle en tegelijk onrealistische opsteller van dit tekstfragment.
Schone warmte uit eigen bodem en water.
We zetten in op collectieve warmteoplossingen: wetterwaarmte (aquathermie), rest warmte, geothermie en kleinschalige warmtenetten die passen bij ons landschap.
C: Collegepartij PvdA heeft het ten aanzien – van het project Warm Heeg – evenals CDA en FNP – voorlopig af laten weten.
We willen dat inwoners niet alleen gehoord worden, maar ook invloed hebben. Daarom gaan we aan de slag met burgerberaden en panels, zodat inwoners kunnen meebeslissen over belangrijke thema’s. Hun stem krijgt een echte plek in de besluitvorming.
C: Dit is ‘voor de bühne’, omdat nergens een concreet punt ter uitvoering staat. Ten aanzien van het schrappen van de Prins Hendrikkade uit de autoluwe proef (medio juni 2024) heeft het college geluisterd naar de VOS (Vereniging Ondernemend Sneek) en collegepartij CDA. en nauwelijks naar geluiden uit de lokale bevolking.
Luisteren en nabij zijn.
College, bestuurders, raadsleden en ambtenaren trekken de gemeente in, niet alleen achter bureaus.
C: Lijsttrekker Marianne Poelman en kandidaats-raadsleden Idske Koopmans en Edwin Cnossen kunnen burgers een goed inhoudelijk gesprek mee voeren.
Tenslotte
Lijsttrekker Marianne Poelman komt inhoudelijk en communicatief goed voor de dag, hoewel ze als wethouder Sociaal Domein reeds een tijdje niet met alle ambtenaren op dezelfde lijn zit.
De tekst van het programma stelt het toekomstig gebeuren in Súdwest veel te mooi voor, alsof het verhaal opgesteld is door een toverfee.
SWF Tichtby mag een succes genoemd worden. Tegelijk weten kritisch betrokkenen dat Súdwest-Fryslân een te grote gemeente is en dat grote partijen als PvdA en CDA daar qua macht nogal wat profijt van hebben gehad en dat zal zo blijven.
Het huidige raadslid Jan Flikkema, die op zijn Facebookpagina minimaal acht dagen PVV-ers uitmaakte voor bruinhemden, staat als nummer 42 op de lijst van kandidaat-raadsleden voor de gemeenteraadsverkiezingen op woensdag 18 maart.
In de campagne heeft GroenLinks-PvdA heeft een publicitaire voorsprong op andere partijen in Súdwest-Fryslân vanwege de (te) vriendschappelijke en/of commerciële banden met de Leeuwarder Courant, GrootSneek en Omroep Súdwest. Onafhankelijke politieke berichtgeving is vanuit deze media geen sterk ontwikkelde kwaliteit.
Wiebe Dooper