Door Bert van den Braak op Parlement.com
De biografie van Frits Bolkestein roept de vraag op: wat maakt een politicus succesvol?
Wanneer kun je spreken van een succesvol politiek leider? Na enorme winst bij verkiezingen, na een kabinetsperiode waarin veel tot stand werd gebracht, na als leider een duidelijk stempel te hebben gedrukt op de meningsvorming? En hoe moeten we dan oordelen over de premiers van de laatste veertig jaar: Lubbers, Kok, Balkenende en Rutte? De vraag kan ook worden gesteld bij VVD-leider Frits Bolkestein, over wie journalist/historicus Dik Verkijk een uitstekende, lezenswaardige biografie schreef.
Voor al de genoemde politici gold dat zij zeker successen kenden. Onder leiding van Lubbers voerden drie kabinetten noodzakelijke hervormingen door, Kok wist in twee kabinetten waarin de tegenpolen PvdA en VVD samenwerkten tot belangrijke wetgeving te komen. Tijdens de kabinetten-Balkenende werd het nieuwe zorgstelsel ingevoerd en werden de gevolgen van de bankencrisis opgevangen. Rutte was met name succesvol bij het financiële herstel na 2012 en bij het opvangen van de coronacrisis.
Maar voor alle vier gold dat er tevens ‘schaduwkanten’ waren. De politieke loopbaan van Lubbers eindigde voor hem en het CDA, na de botsing met Elco Brinkman, in een forse nederlaag. Aan de status van Kok werd in 2002 afbreuk gedaan door het drama Srebrenica en de opkomst van Fortuyn. Balkenende kreeg met drie kabinetscrises te maken en moest in 2010 terugtreden na een enorme nederlaag. Over de jaren van Rutte hangen de schaduwen van ‘Groningen’ en het toeslagenschandaal.
Wie de politieke loopbaan van Bolkestein beziet, ziet eveneens succes en teleurstelling. De VVD-voorman leidde zijn partij vanaf 1990 naar herstel, uitmondend in het Paarse kabinet in 1994 en – nog altijd zeer uitzonderlijk – zetelwinst als (niet grootste) regeringspartij in 1998. Daarnaast zette hij het thema multiculturele samenleving nadrukkelijk op de politieke kaart.
Leest u verder via: https://www.parlement.com/column/202603/bolkestein-een-atypische-vvder