Door Ipsos I&O
In de zetelpeiling van 14 oktober is Progressief Nederland (PRO) met 28 zetels de grootste partij. De partij van Jesse Klaver groeide de afgelopen maanden gestaag (vanaf 20 zetels in oktober 2025) en laat nu een duidelijk gat vallen met PVV (18, +1), D66 (15, -5) en VVD (15, -5), die allen op aanzienlijk virtueel verlies staan sinds de Tweede Kamerverkiezingen. JA21 groeit en maakt deze maand een flinke sprong (+4), waarmee de partij nu op 18 virtuele zetels komt. Sinds de verkiezingen is dat een winst van 9 zetels. JA21 is nu virtueel even groot als de PVV.
Figuur: Zetelpeiling Ipsos I&O 14 oktober 2026
Basis: heeft partij van eerste voorkeur (n=1.697).
VVD kopt van Jut
Vooral de VVD krijgt veel kritiek van kiezers over haar optreden de afgelopen maand, waarin veel onderhandeld en gedebatteerd werd over de begrotingsplannen. Van links tot rechts wijzen de VVD aan als de partij die meerderheden in de weg zit. Op de vraag welke partij(en) het de afgelopen tijd niet goed hebben gedaan, noemt 45 procent van de kiezers de VVD; tegenover 6 procent die vindt dat de partij het goed heeft gedaan. Onder de eigen achterban wordt de partij veelal verweten ‘te links’ – vanwege samenwerking met PRO en D66 – en ‘te slap’ te zijn.
Ook D66 wordt gestraft door de eigen achterban, voornamelijk vanwege het idee dat de partij ‘verwachtingen niet heeft waargemaakt’ en ‘rechtser’ is dan kiezers hadden verwacht. Specifiek de samenwerking met de VVD, die veel overstappers een groot stempel op het kabinetsbeleid vinden drukken, is een pijnpunt.
Kiezers van PRO en JA21 zijn erg te spreken over het optreden van hun partij. Vooral het feit dat PRO de bezuinigingen op sociale zekerheid van tafel kreeg wordt als een wapenfeit gezien. De zetelstijging van JA21 is vooral te danken aan overstappers vanuit de PVV en VVD; JA21 wordt –net als PRO – gewaardeerd om de ‘bereidheid mee te denken’ en haar ‘standvastigheid’. Meer weten?
Meer lezen over dit onderzoek? Het volledige onderzoeksrapport van de peiling is te lezen op onze website. Daarin meer over de steun voor concrete beleidsvoorstellen, hoe kiezers kijken naar de ontwikkelingen rondom de Rijksbegroting en de waardering van politici.